wij uit een groot getal schedels eene keuze gedaan tot het vervaardigen van afbeeldingen, welke de 
voornaamste afwijkingen van den vorm aanschouwelijk voorstellen. Zoodra de horens der kalven ter 
lengte van eenige duimen zijn uitgewassen, is daaraan ook reeds duidelijk het onderscheid der ge- 
slachten op te merken. Bij het stier-kalf zijn zij, naar evenredigheid, langer en krachtiger, regt naar 
buiten en achteren loopende, en is alleen de punt een weinig naar voren gebogen (zie PI. 38, fïg. 5). 
Bij die der koe-kalven daarentegen zijn de horens naar evenredigheid veel kleiner, meer naar achteren 
dan buitenwaarts gerigt en reeds van de helft hunner lengte af aan gekromd, zoodat de punten sterk 
naar binnen gebogen zijn. 
In de volgende tijdperken der ontwikkeling nemen de horens van beide de seksen zulk eene verschil- 
lende gedaante aan, dat zij niet wel meer met elkander verwisseld kunnen worden. 
De horens der koeijen wassen met den leeftijd allengs meer en meer naar achteren uit, en hunne 
verwijdering van elkander overtreft bijna nooit die van de breedte des kops bij de oogen. Zij zijn al 
dadelijk van den wortel af, tot op het midden hunner lengte, flaauw halve-maanvormig gekromd, maar 
ondergaan van daar eene sterke binnen- en benedenwaartsche buiging, welke echter niet zelden bij 
verschillende voorwerpen, en zelfs bij de beide horens van een en hetzelfde dier, onregelmatigheden en 
afwijkingen aanbiedt. De horens der koeijen blijven in verhouding veel kleiner, dan die der stieren, 
en zijn gewoonlijk niet langer, dan de helft van den schedel. 
De horens der stieren daarentegen, nemen met den leeftijd hunne vlugt, in plaats van meer naar 
achteren, meer naar buiten en beneden, rijzen van de tweede helft hunner lengte af aan, met eene 
sterke halve-maanvormige kromming opwaarts, een weinig naar achteren en min of meer naar binnen, 
al naarmate het dier jonger of ouder is; zóó, dat bij zeer oude voorwerpen zich die kromming zoo sterk 
vertoont, dat iedere horen op zich zelven, op drie vierde zijner uitgestrektheid, een’ gesloten’ ring vormt. 
Men ziet uit deze beschrijving, dat het onderscheid in den vorm tusschen de horens der stieren en 
der koeijen zeer groot is, en dit springt vooral in het oog, wanneer men de verwijdering der horens 
aan de punt, waar zij het meest uit elkaar staan, onderling met elkander vergelijkt. Bij de stieren is 
de regtlijnige tusschenruimte dezer verwijdering een derde of een vierde grooter, dan de geheele lengte 
van den kop bedraagt ; bij de koeijen daarentegen beslaat zij slechts de helft der lengte van den kop. 
De horens der beide geslachten zijn in hunne geheele lengte meer of min volmaakt rolvormig, en 
slechts bij zeer oude voorwerpen omstreeks den wortel, een weinig van voren naar achteren te zamen- 
gedrukt. Zij zijn daar ter plaatse met vele onregelmatig afgebrokene, fijne, overlangs verloopende rib- 
achtige verhevenheden voorzien, tusschen welke men even onregelmatige voren en groeven ontwaart, 
die door niet minder onregelmatige, zeer flaauwe en weinig talrijke dwarsinsneden, overblijfsels der 
verschillende, bij het groeijen der horens ontstane lagen, gekruist worden. Het is daaraan toe te schrij- 
ven, dat de horens, inzonderheid der zeer oude stieren, aan den wortel zeer ruw, schilferig en, vooral 
langs den voorkant, met onevenheden van meest verschillende vormen bezet zijn. 
