332 
ENTOMOLOGISCHE- BERICHTEN. 
bezoeken, in de vreetperioden wekelijks gebracht, waarbij 
voortdurend alles genoteerd werd, wat de moeite waard 
scheen, terwijl gedurende twee winters op groote schaal 
insectenmateriaal van onder het mosdek verzameld en verder 
gekweekt werd, hebben mij de vrij omvangrijke stof voor 
eene boschbouwkundige en entomologische verhandeling 
geleverd, die te zijner tijd het licht zal zien. Daar dit 
echter nog wel eenigen tijd duren zal, wil ik hier alvast 
enkele meer zuiver entomologische bevindingen mededeelen. 
Ik wensch er echter nog eens speciaal de aandacht op te 
vestigen, dat mijne onderzoekingen op één bepaald terrein 
geschied zijn, zoodat ik er geene alge m e e ne gevolg- 
trekkingen voor andere terreinen uit zal afleiden. 
Wat werd nu onder het mosdek van het bedoelde 
dennenbosch aangetrofifen ? Om dit te onderzoeken, werd in 
den winter 1918 — 1919 aldaar persoonlijk door mijne schoon- 
dochter, mijn zoon en mij verzameld ; in den winter 1919 — 
1 920 geschiedde dit op veel grooter schaal door eenige 
speciaal daarop getrainde meisjes, die alles, wat zich van 
entomologischen aard in rusttoestand onder het mos bevond, 
bijeengaarden. De aldus bewerkte oppervlakte was vrij 
aanzienlijk, doch heb ik haar niet opgemeten ; ik schatte 
haar op ioo à 200 M 2 . Het was niet één aaneengelegen 
stuk, doch bestond uit meerdere stukken, in verschillende 
deelen van het bosch gelegen. Ik weet zeer zeker, dat alles 
zeer nauwkeurig verzameld is ; daar, waar de zoeksters 
geweest waren, was niets noemenswaard meer te vinden. 
Wat mij nu bij de beschouwing van het verzamelde 
allereerst opviel, was, dat nagenoeg alles in verband 
stond met de Panolis - plaag (in den winter 1918 — 1919 
bovendien met de Acanthofyda-plaag) ; van andere insecten, 
die ook van de levende naalden leven en die in den winter 
onder het mosdek nogal eens in rusttoestand te vinden zijn, 
werd slechts sporadisch een enkel voorwerp aangetroffen. 
Zoo werden b.v., behalve de Panolis- poppen, niet meer dan 
2 vlinderpoppen (spanners, die niet uitkwamen) gevonden. 
Verder enkele bladwespcocons ( Lophyrus ), benevens eenige 
vliegen-puparién, die niet tot de gewone parasietvlieg 
van Panolis (Panzeria rudis Fall.) behoorden. Het was 
