fc DE NATUURLYKE HISTORIE, 
door het voordeel , dat men ’er van bekomt : lum vel is naauwelyks van ee- 
nige waarde; en hun vleefch, fchoon eetbaar, is niet goed genoeg om veeï 
gezogt te worden : het zou beter zyn, zo men hen in open perken of waran- 
den opvoedde , waarin zy de vrye 'lugt genooten , ruimte hadden om bewee- 
ging te maaken, en kruiden naar hunnen zm verkiezen konden;, de zulken 
welken men onder dak in hokken opvoedt, hebben bvna den zelfden flegten 
^fmaak als de tamme konynen , en zy , die den zomer ni een tuin hebben door- 
gebragt , hebben altoos een laften , maar minder onaangenaamen , fmaak. 
Deze dieren zyn zo vroeg ritzig, en zo heet van gettel , dat zy malkanderem " 
opzoeken en te famen koppelen vyf of zes wecken na hunne geboorte • zv 
hebben evenwel hunnen volkomen groei niet, dan op de agt of negen maan- 
den; men moet hieromtrent egter aanmerken, dat het voornaamelyk in uit- 
wendige, in fchynbaare dikte en in vet is, dat zy meeft toeneemen, en dat 
de onwikkeling der vafte deden reeds voor den ouderdom van vyf of zes maan- 
den geëindigd is. 
De wjfjes draagen flegts drie weeken, en wy hebben ’er gezien, die op de. 
twee maanden na haare geboorte wierpen. Die eerfte dragten zyn zo talrvk 
als d» volgando, ay aya flogte van viar of vyf 5 dc twcvv.lv z.vu Vctii vvf 
of zes;, en de andere van zeven of agt, en zelfs, van tien of elf: de moeder 
zoogt haare jongen maar twaalf of veertien dagen ; zy jaagt hen weg . zodra 
zy ’t mannetje w'eder aanzoekt, cn dat is ten laatften drie weeken nadat zy ge- 
worpen hedt; en, zo de jongen niet weggaan, en by de moeder blyven wüi 
len , valt de vader hen op’t lyf, ja mishandelt en doodt hen : dus brengen de- 
ze dieren ten minden om de twee maanden vooit , en gelyk de jongen op üe- 
zelfiie wyze voortteelen , zo daat men , na verloop van eenigen tyd , verbaaiU 
over hunne fchielyke on onbedenkelyke vermenigvuldiging; van een enkel 
paar zoude men, in één jaar tyds, duizend kunnen aanfokken; maar zy ko- 
men zo fchielyk om als zy in wezen raaken ; de koude en vogtigheid zyn hun 
doodélyk ; zy laaten zig door de katten vernielen zonder zig te weer te Itel- 
len ; de moeders zelve Ipringen niet voor hun in de. bres ; gelyk zy geen tyd 
hebben , om zig aan hunne jongen te verbinden , zo dellen zy ook geene poo- 
gingen in ’t w^érk om dezelve te behouden ; de mannetjes bekommeren ’er zig 
nog minder over, en laaten zelve zig zonder weêrdand opvreeten: zy heb- 
ben geene zeer ondeifcheiden aandoening of gewaarwording , dan die van de 
heide; dan kunnen zy toornig worden, dan vegten zy verwoed, en zy bren- 
gen zelfs malkanderen wel eens om hals, zo hunne drift aan ’t zieden is,, en 
de twid het genot van een wyfje betreft. 
Zy brengen hun leeven door metflaapen, koppelen, en eeten; hunne llaap 
IS kort, maar wordt dikwils hervat; zy eeten op alle uuren van. den dag en 
den nagt; en poogen zo dikwdls te koppelen als zy eeten; zy drinken nooit, 
en evenwel piflén zy alle oogenblik; zy eeten allerhande foorten van groente, 
en vooral pieterfelie ; zy verkiezen die plant zelfs boven zemelen , boven meel , 
cn boven brood : zy houden ook veel van appelen en andere vrugten ; zy ee- 
ten, met yeihaafting, tennaaftenby gelyk de konynen, weinig tevens maar 
xecr dikw'ils . zy hebben een geknor gelyk aau dat- van een Ipeenvarkentje 
