130 DE NATUURLYKE HISTORIE, 
den daar na nog wél in t vleefch , maar allengs vermindert hunne Ivvigheid 
en op ’t einde van den winter zyn zy mager. 
Wanneer men hen ontdekt, vindt men hen als een bal te faam gerold en, 
in het hooy beftommeld; men neemt hen dus verdoofd weg, zonder dat zv 
ergens van weeten ; men kan hen zelfs dooden zonder dat zy het fchynen te 
voelen. IVJen verkieft de vetften om te eeten, en de jongden om tam te maa- 
ken eene trapswyze opklimmende warmte doet hen herleeven , gelyk de rel- 
muizen, en die, welken men in huis onderhoudt, worden, zo men hen in 
zeer warme plaatfeii doet leeven , niet verdoofd , en zyn zelfs zo leevendig 
als op andere tyden: wy zullen, by de verdooving van het marmeldier, niet 
herhaalen wat wy onder het artikel van de relinuis gezegd hebben; de ver- 
konding des bloeds is daar de eenige oorzaak van , en men hadt al voor ons 
waargenomen, dat de omloop in dien tyd der verdooving zeer langzaam ging; 
dat alle de affeheidingen zeer traag gefchiedden, en dat hun bloed, door 
geene nieuvve chyl aangevuld wordende , byna zonder eenige weiagti'j'heid 
was (^). Voor het overige is het niet zeker, dat zy altoos en ftandvalHg ge- 
duurende zeven of agt maanden in ’t jaar verdoofd zyn , gelyk bykans alle 
Schryvers beweeren : hunne holen zyn diep , zy woonen daar in getale by 
een , daar moet derhalven in de eerde dagen vry wat warmte blyven en zy 
kunnen daar eeten van het gras, dat zy verzameld hebben: de Hr. Alt- 
AiANN zegt zelfs in zyne verhandeling over de dieren van Zwitlèrland, dat de 
jaagers de marraeldieren drie weeken of een maand in hunne kelders laaten * 
voor dat zy hunne ruft gaan ftooren ; en dat zy zig wel wagten van te graa- 
yen, terwyl het zagt weder is, of een warme wind waait, dewyl deze dier- 
jes als dan wakker \vorden, en dieper op graaven zouden, maar dat men 
hunne wykplaatfen m den tyd der grootfte koude openende, hen dennaate 
verdoold en bedwelmd vindt , dat men hen ligtlyk wegneemt : men kan der- 
halven zeggen, datzy in aUen opzigte zyn gelyk de relmuizen, en dat, zo 
zy langer tyd verdoofd blyven , de reden daar van is omdat zy in een kh- 
maat leeven , waar in de winter langer duurt. 
Deze dieren brengen flegts ééns m ’t jaar voort; de gewoone dragten zyn 
maar vm dne of viei- jongen, hunne groei is vaardig, en hunne leevensduu- 
nng IS üegts van negen ot tien jaar; dus is de foort noch takyk, noch zei 
veripreid ; de Grieken kenden haar niet , of hebben ’er ten minften geen ee- 
wag van gemaakt : onder de Latynen is Plinius de eerfte. geweeft die dit 
dier heeft aangeduid onder den naam van mus Alpinus , of Alpifche bergrot •. 
en inderdaad ichoon ’er verfcheiden andere fooiten van rotten in de Alpen 
gevonden worden, verdient geene egter meer opmerking dan het marmel- 
dier; geen der andere houdt haar verblyf op de kruinen der hoogfte bero’env* 
de andere blyven in de vlakten , of wel op de helling der heuvelen en^ der 
eerfte bergen, maar geene klimmen zo hoog op als ’t manneldier; daarenbo- 
ven komt het nooit van de hoogtens neder, en fchynt byzoiïderlyk aan den 
keien tier Alpuche bergen bepaald te zyn , alwaar het zig eene ligging op het 
Zuiden en Ooften, by voorkeur boven die. van ’t Noorden of Wellen , Ichynt 
{pj Zie TranjuS, PliHa/jpb. No. 3.97. 
