Ï4Ö DE N A T U U R L Y K E HISTORIE, 
WoRMius heeft gefchreeven (ƒ) , dat men drie foorten van beeren in Noor- 
wegen kende; de eerfte Brefsdiur ^ die zeer groot,, die niet. geheel zwart,, 
maar bruin , en die niet zo fchadelyk is als de andere , leevende alleenlyk. van 
kruiden en boombladeren: de tweede foort, lUgiersdiur, is kleiner, zwar- 
ter, verfcheurender dan de eerfte, en taft dikwils de paarden en andere, die- 
ren aan , vooral in den herfft : de derde , Myrebiorn , die de kleinfte foort van . 
drie is , laat egter niet na fchadelyk te zyn ; deze beer , zegt hy , voedt zig 
met mieren , en fchept vermaak in inieren-neften om te wroeten : men heeft 
waargenomen ,, voegt hy ’er , zonder bewys , by , dat deze drie foorten on- 
derling vermengen, cn tuffehenfoorten met malkanderen voortbrengen; dat 
dezulke , die verflindende zyn , de troepen aantaften , dat zy , even als de wol- 
ven, alle de heeften van die troepen omhals brengen, en ’er llegts een of. 
twee opvreeten, dat zy, fchoon vleefchvrectende , ook wilde vnigtcn eeten, 
en dar, wanneer ’er cene groote hoeveelheid forben-vrugten valt, deze dieren 
meer te vreezen zyn dan anders, omdat die fcherpe vrugt hun de tanden zo. 
zoor maakt, en prikkelt, dat zy dit ongemak, ’t welk hen belet te eeten,, 
niet dan door bloed en vet verhelpen kunnen ; maar de meette dier byzonder- 
heden, door Wormius bygebragt, komen my zeer twyffelagtig voor, want 
daar is geen voorbeeld, dat dieren, welker trek ftandvaftig verfchülende is, 
gelyk. in de twee eerfte foorten ,. waarvan de eene niet dan groente en bladen 
eeten ,. terwyl de andere zig met vleefch en bloed voeden , zig met malkan- 
deren vermengen, en eene.tuffchenfoort voortbrengen; daarenboven het zyn 
hier de zwarte beeren , die vleefchvrectende zyn , en de bruine , die van ge- 
waflen leeven , het geen volftrekt ftrydig met de waarheid is : daarenboven , 
de vader Rzaczynski (g) een Pool , en de Hr. Klein van Dantzik , (Jj) die 
van de beeren van hun land gefprooken hebben, maaken flegts van twee 
foorten gewag,; van de zwarte en de. bruine of roffe , en onder die laatften 
van de grooten en de kleinen ; zy zeggen , dat de zwarte beeren de zeld- 
zaamfte, dut de bruine daarentegen zeer gemeen, zyn; dat het de zwarte bec- 
ren zyn , die de grootfte vallen , en die de mieren eeten ; en eindelyk , dat de 
groote bruine of roffe beeren de fchadelykfte en de vernielendfte zvn : deze 
gecuigeniffen , zo wel als die van deu Hr. du Pratz en van den baron de la 
Hontan, zyn, gelyfc men ziet, geheel ftrydig met dat van Wormius, ’t 
welk ik heb bygebragt : het fchynt inderdaad zeker , dat de roode, roffe, of 
bruine beeren , die niet flegts in Savoye , maar ook in de hooge gebergten , 
in de groote wouden , en in bykans alle woeftynen van de wereld , gevonden 
worden , de dieren leevende verflinden , en zelfs de allervuilfte flagting plaat- 
fen düorwroeten , en het ftinkendft vleefch daar van eeten ; de zwarte beeren 
onthouden zig weinig anders dan in de koude landen , maar men vindt bruine 
of roffe beeren in de koude en in de geinaatigde_ oorden, en zelfs in de Zui-- 
delyke geweiten : zy waren gemeen' by de Grieken ; de Romeinen lieten 
hen van Lybie (/) komen, om in hunne fchouwfpelen te dienen; men vindt 
{f) Zie Mufeum Worm. pag. 318. 
{g) ^ctuar. Hijlor. Natural. pag. 32. 
f b) De Quadruped. pag. 82. 
(») IIerodotüs, SoLiMus, CaisiT. en anderen. Quod frm Uhm dmantur urfi-, zegt 
Martiaus. , 
