VAN DEN B F V E R. 165 
Laat_ ons dan het voortbrengzel van de eene en de andere dezer maatfchap- 
pyen zien ; laat ons zien , tot hoe verre de koniT: van den béver zig uitttrek- 
ke, en waar die van den Wilden zig bepaale? Ren tak te breeken om zig daar 
een ftok van te maaken ; eene hut te bouwen , dezelve met loof en bladeren te 
beleggen om zig voor den regen te beveiligen; mofch of hooy by malkan- 
der te haaien , om zig daar een bed van te vervaardigen ; zie daar de verrigtin- 
gen, die het dier en de Wilde gemeen heeft; de beeren maaken hutten 
de aapen hebben ttokken , verfcheiden andere dieren maaken zig een net zin’ 
lyk, gcmaklyk, verblyf, dat ondoordringbaar voor ’t water is: een fteen te 
vryven of te flypen , om hem fcherp te maaken , zig daar van een byl te ver- 
vaardigen, zig van denzelven te bedienen om te fnyden of te hakken, om 
het hout van z>m baft te ontblooten , om pylen te punten , om een vat uit te 
holen , een dier te villen om zig met zyn vel te kleeden , deszelfs zenuwen te 
bezigen om ’er het koord eensboogs van te maaken, die zelfde zenuwen aan ee- 
nen harden doorn te hegten om zig van het een en ander als van een naald en 
draad te bedienen, dit zyn verrigtingen , die enkelyk tot elk menfch-, op zig 
zelven alleen , en hoofd voor lioofd befchouwd , behooren ; verrigtingen wel- 
ke de menfch in de volftrektfte eenzaamheid alle kan uitvoeren , zonder van 
anderen geholpen te worden , naardien zy het gebruik van de hand alleen on- 
derftellen ; maar een grooten boom om te hakken en te vervoeren ; eene groo- 
te welgedekte hut te bouwen , eene lange kanoe of fchuit te vervaardigen en 
te water te brengen , zyn werkingen , die noodwendig een gemeenen arbeid 
en beraamde ontwerpen onderzeilen : die werken zyn ook de eenlge gevolgen 
van eene pas opkomende maatfchappy onder wilde Volkjes, gelyk de werken 
der bévers de vrugten van eene meer gevorderde maatfchappy onder deze 
dieren zyn ; want men moet aanmerken , dat zy niet denken om te bouwen , 
ten zy zy een vry land bewoonen , en eene volkomen ruft genieten : daar zyn 
bévers in Languedok, op de eilanden van de Rhone, daar zyn ’er in groo- 
teren getale in de Noordlche Provintiën van Europa,, maar gelyk alle de- 
ze ftreeken bewoond zyn, of ten minlten veel door menfchen bezogt wor- 
den, zo zyn daar de bévers, evenals alle andere dieren, verfpreid, een- 
zaam , vlugtende , of houden zig in een hol verborgen Q >) ; men heeft hen 
(V) Mén beweert, dat deze foort van eenzaame bévers ook in den Ithyn zyn, doch zeer 
zeldzaam: daarentegen wil men, dat zy in een grooter getal huisvsften, in de rivier de J.ip- 
pe, die by Wezel in den Rhyn valt, en omtrent Lipftad veele vyvers maakt; dat zy daar zelfs 
nog eenige gebouwen optinineren, niet in die t yvers van de rivier, maar onder de aarde 
aan die vyvers; nien vindt ’er ook op de kuilen van Pornmeren, van Denemarken, Swe- 
den. enz; gelyk ook deze eenzaame en vlugtende bévers in deNtdeiIanden in de. rivieren, de 
Maas, de Waal, den VlTel, enz, te vinden zyn; maar zeldzaam. 
Zie hier wat de Hr. van der Haar, Stads Ileetineejier van 's Heftogenbejib , Lid van de 
Maatfcbapi>y te Haarlem, de goedheid heeft gehad, ons meede te deelen, van een béver den 
10 mnart 1770, aen de Mars> by buiterj-gtineen hoogwater, gedood; ’ 
,, Nadat men federt eenige jaaren , zo in .<e Maas, Waal en YlFel , nu en dan een béver' ge- 
,, fchooten hatlt , zo heeft iiieu ook telleedi! , een Dorp in de Bommellei waard , een groot uur v'an. 
’s HercogenUofch geleegen , mede federt 6 of? Jaaren, na een voorg.ian.'en harden winur 
zulk een dier oncaekt, en dikwils van zyne wooning, ineen Ryswaard aan dé Maas gemaakt’ 
„ eene geheele fchuit met afgebteten en gefchild hout gehaalt, ztn.der dat «en ooit gelégerj- 
„ heid hadt u;n ’t dier te dooJen, of deszelfs vernieling, onder ’t jonge bout te verhocueB. 
^ 3 
S 
