DIEREN VAN DE OUDE WERELD. 
,is kleiner dan de jaguar, de jaguarete, en de couguar, maar het is tevens 
grootcr dan de wilde kat, daar het anders in geftalte veel naar gelykt; het 
heeft alleenlyk den ftaart veel korter, en de vagt doorzaeid met zwarte vlak- 
ken, die lang zyn op den rug, en rondagtig aan den buik: de jaguar, de 
jaguarete, de couguar, en da kat-luipaard zyn dan de dieren van Amerika, 
waaraan men verkeerd elyk den naam van tygers gegeeven heeft : wy hebben 
den couguar en den kat-luipaard leevende gezien, en wy zyn derhalven ze- 
van een foort zyn, die onder malkanderen verfeMllende is , 
en die nog meer verfchilt van die des tygers en des panthers. 
Wat den puma en den jaguar betreft , het blykt duidelyk uit de befchryvin'- 
gen van hun, die deze dieren gezien hebben, dat de puma geen leeuw is, en 
de jaguar geen tyger j dus kunnen wy onbefchroomd zeggen , dat de leeuw , 
de tyger , en zelfs de panther , even weinig in Amerika gevonden zyn geweeft 
als de olyfanc, de rhinoceros, hetrivierpaard, de giraftaen de kameél: dewyl 
alle die foprten een heet klimaat noodig hebben om zig voort te planten, en 
zig nooit in de Noordfche landen onthouden hebben , zo konden zy geene ge- 
meenfehap hebben met Amerika , noch- zig naar dat wereM-deel uitbreiden : 
deze algemeene waarheid , waarvan men zelfs geen denkbeeld fchynt gehad ,dic 
men niet eens vermoed Ichynt te hebben , is van al te veel belang , om dezelve 
met te beveftigen met alle raogelyke bewyzen, die haar buiten alle tegenfpraak 
en twylfeling rtellen ; laat ons dan onze vergelykende optelling van de dieren 
der oude wereld met die der nieuwe vervolgen. 
Elk weet, dat de paarden niet ftegts verwondering maar zelfs vrees ver- 
wekten by de Amerikaanen,toen zy dezelve voor de eerfte reize zagen; zyzyn 
wél gedaagd inbykans alle de klimaaten dier nieuwe wereld, cn zy zyii daar 
nu byna zo gemeen als in de oude (/).- 
Dit zelfde kan men ook zeggen van de ezels, die even onbekend waren , 
en die even goed voortgeteeld hebben en vermeerderd zyn in de heerile ge- 
wclten van Amerika ; zy hebbeiv zelfs muilezels voortgebragt j die in alle de 
bergagtige gedeelten van Chili-, van Peru, van nieuw Spanje , enz, nuttiger 
zyn om latten te draagen dan de lamas. 
^^ 2 ebra (m) is insgelyks een dier., dat in de oude wereld t’huis hoort, en 
t. welk naar de nieuwe moogdyk nooit overgebragt, noch aldaar gezien, is; 
m.- Chat -pari. 
de Spaanfche W-eft-lndien zyn , komen van 
” mlnïn terft naar ’t eiland Kuba en dat van St, Do- 
„ miDgo, vervolgen!, najr dar van Barlovento, ahvaar zy zo fterk vermen svuldigd zyn, dat 
” ZXVl ® hebben . alwaar zy wild geworden’ en des te 
” opidafer geene roofdieren op deze eilanden waren, die henkon- 
” f er, hetgeheele jaar door, gras was. Hijloir, d^s Incas , Paris 
” de I'ranfchen, die de Anti'Iifche eilanilen va» Paatcleii voorz’en hebben; 
’’ vaft dezelve da.r nkt geliaten-, gelyk op de andere eilanden en op 'c 
Ameriki, de Hr. Aubert, tweede Gouverneur van Guadelwpc, heelt ds 
op dit eiland aangelegd en heelt daar de eerfts Paarden laaten biengen”. His- 
fnn V ? * DU Tertre. Paris 1667. U. pag. 289. 
VW llAY Synopf. Quairup. pa§. 69. Edwasds Gleatiings 0/ Nam. Nijlor.' Londetk, 
A 3. 
