VANDENTYGER. 
”oeg is om het vermogen van den inwendigen vorm te fluiten, en de werk- 
zaaiue kragten der ontwikkeling te ftremmen , naardien dezelve die der her- 
vOOTtbrenging geheel verdelgt. 
Het is derhalven niet te verwonderen, dat die tyger, waarvan het geraamte 
^niiet vel in des Konings Dierengaarde bewaard worden, zyne volkomen 
grootte niet bereikt heeft: ondertuffchen boezemt de enkele befchouwing van 
aat opgevulde vel het denkbeeld in van een verfchriklyk dier, en het onder- 
zoek van het geraamte neemt daaromtrent allen twylFd weg (g) : men ziet op 
Je beenderen der pooten oneffenheden , die de banden ^er fpieren nog 
«erker dan die van den leeuw vertoonen ; die beenderen zyn ook even vaft, 
rnaar korter, en, gelyk wy gezegd hebben, de hoogte der beenen van den 
7ger is niet evenredig met de groote lengte zyns lighaamsj dus moet die ver- 
ichriklyke fnelheid, daar Plinius van Ipreekt, en die door den naam zel- 
‘'^en van tyger (è) fchynt aangeduid te worden, niet worden opgevat van de 
gewoone beweegingen van den flap, noch zelfs van de fnelheid der flap- 
pen, in een agtervolgden loop; w'anthet is blykbaar, dat de tyger, korte poo- 
ren hebbende, zo fnel niet kan gaan of loopen (/), als die dieren, die dezel- 
ve langer liebben ; maar die verfchriklyke fnelheid laat zig zeer wel verklaaren 
Uit de verbaazende (prongen , welken hy zonder moeite moet kxmnen doen , 
want, onderflellende , dat hy, in evenredigheid der grootte, dezelfde kragt 
en buigzaamheid heeft als de kat , daar hy in niaakzel zeer veel naar gelykt, 
en die in een oogenblik een fprong van verfcheiden voeten lengte doet ; zal 
men bemerken , dat de tyger , wiens lighaam tienmaal langer is , in een byna 
even kort oogenblik een fprong van verfcheiden vadems doen kan : het is dan 
met de fnelheid van zyn loop , maar de vaardigheid van den fprong , welke 
r linius heeft willen aanduiden , en die inderdaad dit dier verfchriklyk maakt, 
r^mdat het onmogelyk is het uitwerkzel daarvan te vermyden. 
. r^'ger is miifcbien het eenigfl onder alle de dieren , wiens inborft men 
rrmt kan buigen; noch bedwang, noch vrees, noch geweld, kunnen zyne woes- 
geaartheid temmen ; hy word kwaadaartig over goede zo W'el als over kwaa- 
ie behandelingen ; de zagtheid en goedheid , die anders alles kan uitwerken , 
'^ernrag niets op die yzeren-geaaitlieid; de tyd,wel verre van dezelve te leeni- 
, en die woefte vogten te bezadigen , verbittert alleenlyk de gal zyner 
^oede , en zet de fcherpte zyner wreedheid nog fterker aan ; hy verfcheurt 
Eveneens de hand die hem voedt als die hem flaat ; hy brult of loeit op het 
(s) Zie hier ageer de befchryving van liet geraamte des tygers. 
Tyger is een woord van de Armenifche taal, want in dezelve wordt een pyl en een 
■' geweldige rivier tyger genaamd. .. Vakro Ling. Lat. „ De PerGaanen en Meders noe. 
>> men een pyl tyger ’. Gesner llijr. Q^:adrup. pag. p'ji. 
b) „ liet geen Ptmius wegens de verfchriklyke fnelheid van dit dier meldt, zegt Bon- 
» TUis, is eene dwsaling, want het is integendeel langzaam in ’t loopen, en het is te de- 
zaaks, dat by liever de menfehen aantaft dan die dieren, die fnel loopen, gelyk 
» ae herten, de wilde zwynen, de buffels, de wilde runddieien, en dat hy niet aanvalt, 
** j,®” “‘t zyne hinderlaagen ; hy werpt zig met geweld op hunnen kop, en velt met eenen 
ziet® zyner pooten de fterkffe dieren neder”. Boktios pag, 53 , 54. Het is , gelyk men 
niet bezwaarlyk, deze byzondeiheden met de uitdrukkingen van Ptuiios ove.t 
'-U te brengen. 
K a 
