Ï15 
VAN DEN JAGUAR. 
' 3 ronk, at, en hetzelfde gefchreeuw maakte, als een kat die niet wel tam is; 
^^t het mauwde , en liever vifch at dan vleefch. PisoN en Marccrave zeg- 
gen insgelyks , dat de jaguars van Brazii veel van vifch houden : voor het 
Overige heeft de naam van kat-tyger, welken de Hr. Pages aan ’t zelve goeft, 
ons niet belet van het voor den jaguar te herkennen , omdat die Brazuiaanfche 
naam onder de Franfchen op de Koloniën niet in gebruik is, en omdat deze 
de kat pardels en de tygers onver fchülig kat-tygers noemen. „ De kat-tyger, 
55 zegt Dampier (ö), die in de baay van Campeche zeer gemeen is, heeft 
5, korte pooten , en een gedrongen lighaam , gelyk een wagthond , maar in 
5, den kop, in het hair, en in de wyze van op zyn prooy te loeren gelykt hy 
5 , naar een tyger”. , _ 
■De jaguar is een roofdier gelyk de tyger , en ondcrtufichen heeft mra 
flegts een brandende fakkel noodig om hem op de vlugt te diyven , en zelfs 
verliefl hy , zodra hy wél verzadigd is , in zo verre al zyn moed en alle zy- 
ne leevendigheid , dat een enkele hond genoeg is om hem te verjaagen; hy 
•heeft in ’t geheel de logheid en werkeloosheid van het klimaat , hy is niet 
vaardig, lugtig, gezwind, dan wanneer de honger hem dringt (f)', de Wil- 
den , uit der aart blohartig , zyn altoos bang in hem te ontmoeten ; zy bewee- 
ren, dat hy een byzonderen Ihiaak in hun vleefch heeft, dat hy, wanneer 
hy hsn met de Europeaanen flaapende vindt liggen , dezen fpaart en zig by 
voorkeur alleen op hen werpt (jü") i men vertelt hetzelfde van den luipaard 
(d'). men zegt, dat hy de zwarte menlchen boven de blanken verkiell, dat 
hy hen door den reuk fchynt te kennen, en hen des nagts zo wel als des 
^daags onderfcheidt en aanpakt. 
Ca) Damfier, Tom. UI. pag. 306 . . . 
Ü>) Daar zvn tveers in Brazii, die door de woede van den honger aangezet, zig liioe; 
>1 dig’toonen, maar die verzadigd zynde zo lafhartig worden, dat zy zig terftond op de 
.. vlugt begeeven uit vreeze voor de honden. Defcript. des Indes Occidmt. par Hekrera, 
” ,fLhar^fs“een‘’e groote menigte tygers in Brazii , die door den honger zeer vaardig en 
.. zeeVEeduEt worden,^ m^^^^ die verzadigd zynde, het geen te veru;onderen is, zo log en 
>. bloode zyn, dat de minfte hardershoud hen op de vlugt dry.t . Uipire des Jndes, par 
^?oLV^zy^Ss\^o^ welks omliggende ftreeken biggen 
•» zyn waarfchyniyk tygers van de kleine foort, dewyl een menfth alle 
.. lans of ander blank geweer, ligtelyk overmeeftert, en de pooten, den een na den and^ 
.. reS afhMkt terwyl het dier zig fchikt om hem aan te vallen”. Voyage de Dom ]van 
en Dom Ahtonio de ülloa. uitgetr. in de BMotbeque raifonnée, Tom XLIV. pag. 413 - 
(cl Ik heb zomtyds hooten vertellen, dat deze tygers op de Indiaanen gebeeten wa- 
ren’,’ en dat zy de ^Spanjaarden niet, of weinig, aamafteden; dat zy zomtyds ^n India^ 
»■ midda» tuffehen de Spanjaarden liggende te üaapen , opnamen en wegvoerden . Hijtone 
^dtUTBllc des ItldsS é. PdT ACOSTA Psfls l600t « i_i t 
( 4 ) De Provintie van Bamba, in ’t Koniugryk Kongo, heeft tygers, die nooit de blanke 
■«> lieden aantallen, maar die zig dik wils op de zwarten werpen, in zo verre, dat zy zom- 
.. tydstwee menfehen vindende, die by malkander liggen teflaapen, verwoed op den zwar- 
ten losgaan, zondvr den blanken aan te roeren” Drake Foyage meur du monde. Paris 
I64I. pag. 105. 
Jr » 
