rus DE N A T U U R L Y K E HISTORIE^. 
De Schryvers, die de I-liftorie der nieuwe Wereld befchreeven hebben , 
hebben bykans allen melding van dit dier gemaakt , de eene onder den naanr 
van tygcr of luipaard, de andere onder de eigen naamen, welken hy in Era- 
zl in Mcxiko, enz, voerde: de eerften, die ’er eene omftandige belchry- 
ving van gegeeven hebben, zynPisoN en M arcgrave ; zy hebben httjagoua- 
ra genaamd" in plaats van janouara , zo als het in de Brazüiaanfche taal gèhee^ 
ten wierdt (e)'. zy hebben nog een ander dier van ’t zelfde gellagt, en mis- 
fchien van dezelfde lbort, onder de bcnaaming van jagnareta aangeduid; wy 
hebben het in onze optelling , op ’t voorbeeld der gemelde Schry veren , van 
den jaguar ondcrfcheiden , omdat ’er eenige waarfehynlykheid is , dat het die- 
ren van verfchillende lbort kunnen zyn ; dewyl wy egter maar één dezer dic" 
ren gezien hebben , zo ktinnen wy niet wél belUlfen , of zy inderdaad twee 
onderfchcidene foorten uitmaaken , dan of het alleenlyk eene verfcheidenheid 
zy in dezelfde foorten? PisoN en Marcgrave zeggen, dat de jagaureta vaa 
den jaguar hier in vcrfchilt, dat hy korter, glanziger, en verfchillcnd ge- 
kleurd hair heeft, als zynde zwart, met nog zwarter vlakken doorzaaidt’ 
maar voor het overige gely kt hy zo ftevk naar den jaguar in de gelklce des 
iighaams, in geaartheid, en in wyzcn van doen, dat hy miffehien niet dam 
eene verfcheidenheid in dezelfde foort zy; en wel des te meer, omdat men 
in het getuigenis zelf van Pison heeft moeten opmerken , dat,-by den jaguar, 
de kleur van den grond des hairs en die der vlakken, waarmede hy geteekend 
is, in de verfchillende individu’s van deze zelfde foort vcrfchihen;- hy zegt , 
dat zommige met zwarte vlakken , en andere met rofle of geele vlakken , ge- 
teekend zyn; en wat het volftrekt verlcliil van kleur, dat is te zeggen van 
het wit tot het grauw , of van het vaal tot het zwart , betreft , men vindt 
dtit in verfcheiden andere dieren; daar zyn zwarte wolven, zwarte voflen, 
zwarte • eekhoorns , enz: en zo deze veranderingen of verfcheidenheden der 
Natuur zeldzaamer zyn in de wilde dan in de tamme of huilTelyke, dieren, 
is dit hier uit te verklaaren , omdat het getal der kanfen of oorzaaken , die de- 
ze verfcheidenheden kunnen vóórtbrengen , zo groot niet is by de eerften , 
welker leevenswyze cenpaarigcr , welker voedzel minder verfchillend , en wel- 
ker vryheid grooter is dun by dc laatfteii , en welker natuur dus ftaudvaftiger,. 
dat is te zeggen minder onderhevig moet zyn aan veranderingen, en inzon- 
derheid aan die veranderingen, welke men, wanneer zy niet dan op de. kleur, 
van ’t hak' vallen , als toevallig moet befchouwen. 
(•) ,, Daar is in Braziliêa een roofdier, ’t welk de Wilden janou-ara noemen, dat byna 
,, zo hoog,, op zyn pooten is ais een windhond; bet heeft groote hairen rondom de kin, 
„ (hier moet men de knevels onder verdaan) eene fchoone en gevlakte vagt, gelyk die 
,. van de onca, daar hy iji al het overige ook zeer wel naar gdykt'’ Vayage par Tean de 
i,E«Y, Paris 1678 pa?- K'i. 
„ De jaaouar is een foort van onca, van grootte als een Engelfche dog, hebbende eene 
,, zeer ryke en geheel gefpikkelde vage”. MiJ/ions des Copucins par Ie Fere d’Abeeville, 
Paris 1614. pag- 2 S '• 
„ Oe janouara van IJrazi! leeft niet dan van den roof; hy is van geftalte als een windhond 
« en beeft eene gevlakte huid”. Foyage ds CotEAL, T»m. I. pag. 173. 
