VAN DEN H Y A E N A. 
159 
volgens de Natuuronderzoekers, die de Reisbefchryvers hebben nrrgefchree- 
ven, in dwaaling doen vallen ; die geenen zelve, die deze twee dieren nauw- 
keurig hebben onderfcheiden , hebben den hyaena egter den naamvan dabuh, 
t welk die van den baviaan is , laaten behouden : de hyaena is dan niet de 
dabuh der Arabieren, noch de jefef oï fefef der Afrikaanen, gelyk onze Na. 
turalirten (bj zeggen ^ en even iveinig moet men hem verwarren met den deeb 
van Barbarije : maar om die verwarring van naamen voor altoos voor te ko- 
men, zullen \vy het hoofdzaaklyke der onderzoekingen , welke wy over deze 
dieren gemaakt hebben, in weinige woorden voordraagen. 
Aristoteles geeft twee naamen aan den hyaena j doorgaands noemt hv 
hem byatna^ en zomtyds glanus\ men behoeft, om verzekerd te zyn dat 
die twee naamen het zelfde dier by dezen Schryver uitdrukken , de plaatfen . 
daar dezelve voorkomen , alleenlyk met malkanderen te vergelyken (c) : dus 
fpreekt hy ’er van : „ De hyaena heeft omtrent de kleur van den wolf 'maar 
„ is ruiger en over ’tgeheele lyf met maanen bezet; maar ’t geen men van dit 
„ dier vertelt , dat het tevens mannelyke en vrouwelyke teeldeelen hebbe, is 
,, yerdigt j het mannelyk teellid is eveneens als in de wolven en honden , cn 
„ ’t geen het vrouwelyke fchynt is onder den ftaart geplaatlt , het is in figuur 
„ gelyk aan een vrouwelyk. teellid maar het loopt niet door, en daar onder is 
„ de doorgang voor de uitwerpzelen ; ja zelfs de wyfjes hyaena heeft, behal- 
„ ven haar wezendlyk teellid, ook nog zulk een fpleet, die niet door o-aat 
„ onder den ftaart, even als het mannetje, en ter zelfder plaatfe, boven^den 
„ doorgang der uitwerpzelen , en daar onder is het waare teellid : het wyfje- 
„ heeft ook eene vulva gelyk de andere wyfjes-dieren van deze foort: maar 
„ zelden wordt ’er een wyfjes hyaena gevangen, zeker jager heeft verhaald, 
5, dat hy onder elf van deze dieren maar een wyfje gevangen hadt”. 
Dus Ipreekt de gedagte Schryver in een der plaatfen hier onder aangewee- 
zen; in de andere drukt hy zig in dézer voegen uit. „Het dier, ’t welk zom- 
,, migen glanus , anderen hyaena noemen , is zo groot als een wolf, het heeft 
„ maanhair als een paard , maar borftelagtiger en langer , en over den geheelen 
„ rug opftaande; het belaagt de menfehen, en vangt ook de honden doorbet 
„ braaken der menfehen natebootfen : hetvroetdegravenop,endewylhecgree- 
„ tig is naar rarafchenvleefch, haait het de lykendaaruitom die in te-zwelgen” 
(&) CuAHLETON Exercit. pag. 14. Brbson Regn. Animal. pag. 234 
(c) „ Ipaena colon lupi^pe eft fed birfutior, juba per totum 'corpus pruedita ejl: quod 
„ autmde eafertur, gomtak Jmul ^ ,nar,s ^ foeminae eandm babere /coKmntitiwn ejl , fed 
r, y babstur ; quod vero foemineum ejja videtur Jub cauda 
„ pofitxm e!l , figura fmüo genmh foomlnao, fed fme ullo meatu; jub boemeatus exaernentorum 
„ ejh; qum etiam f 00, r.uia hyaena, praetor Juum, Mud etiam Jimili, ut mas babet fub cauda ftne 
„ uha meatu. a quo excrornmorurn msatm ejl atqxse Jxib eo geiMak verum contiLur : vulvam 
„ etiam hyaena foemma , ut caeterae bujufeemodt foeminae anmantes babet; fed raro hyama foemi- 
» na capitur, jam mter undeem numero unam tanum cepifje venaicr mulic auidam'' I b VI 
u ” byaenam appellant, corpore ,mi minore qxmn lupus 
„ eji, juba qua equus, fedjeta dunore longweque ^ per totum dor/um erebla: molitur baec inR- 
dias bomtm , canes etiam vomitionem bominis imitando, capit ^ fepulcbra effodit humaim avid» • 
sy carnis-, ac eruit. AaisxoTSUS HtJlor^^ Ammad, I4b,\VIlL eap, 5. 
