VAN DEN M E N S C H. 
*9 
flagen verdubbeld wordt, zal hier uit eene dubbelde klank voortkoomen, datis te 
zeggen, een geluid eens zo fterk dan heteerfte, waarvan de toon een oktaaf zal 
zyn; die klank zal eens zo zwaar zyn , omdat zy behoort aaneen geluid, dat eens 
zo fterk is, en- omdat zy inderdaad agtervolgd of gerekt wordt door eene dubbel- 
de kragt; zo de kragt daarentegen, in plaats van dubbeldtezyn van de eerfte, veel 
grooter is in eene andere betrekking, zal zy in dezelfde betrekking fterker klanken 
voortbrengen, die, bygevolg, yder toonen zullen hebben evenredig met die kragt 
van het geluid, of, \ geen op ’t zelfde uitkoomt, evenredig met de kragt der fla- 
gen , die het vóórtbrengen , en niet met de meerdere of mindere fiielheid dezer 
gelyke flagen. 
Moet men dan de veerkragtige lighaamen , die door een enkelden flag in trilling 
gebragt worden, niet befchouwen als lighaamen, welker figuur of lengte de kragt 
van dien flag nauwkeurig bepaalt, en dezelve verpligtom niet dan zulk een klank 
voort te brengen, die niet fterker of zwakker zyn kan? Dat men op een klok een 
flag geeve, half zo zwaar als een andere flag, men zal de klank vtm die klok zo 
ver niet hooren, maar men zal altoos den zelfden toon hooren; het is eveneens 
met de fuaar van een ipeeltuig , dezelfde lengte zal «ütoos den zelfden toon gee- 
"veui luoet iTUin dus niet belluiten , dat men in dc verlclaaring, welke men van liCt vóórt- 
brengen der verfchillende toonen, door dc meerdere of mindere fchielykheid der 
trillingen, ^geeven heeft, het uitwerkzel heeft genoomen voor de oorzaak? want 
dewyl de flingeringen in de klinkende lighaamen niets anders kunnen doen, dan 
het geen de gelyke herhaalde flagen doen op lighaamen , die voor geene trillingen vat- 
baar zyn, zomoet de meerdere of mindere menigvuldigheid dezer flingeringen ten 
opzigce der toonen , die daar uit voortkoomen , net het zelfde doen als de meer of min 
fiielle herhaaling der opvolgende flagen nioet uitwerken op lighaamen die niet 
klinkende zyn ; deze meer of min fchielyke lierhaaling nu maakt daar geene ver- 
andering in , de menigte der (lingeringenraoet daar gevolgelyk ook geene verandering 
in maaken, en de toon, die in het eerfte geval van de kragt van den flag afhangt, 
Iwngt in het tweede af van de mafla van het klinkend lighaam-^ zo het eens zo dik 
is in dezelfde lengte, of eens zolang in dezelfde dikte, zal de toon eens zo zwaar 
zyn , gelyk die is , wanneer de flag met eens zo veel kragt nederkoomt op eca 
lighaam dat onvatbaar is voor trillingen. 
Zo men dan een lighaam , onbekwaam voor flingeringen , met eeiie dubbelde mafla 
flaat , zal het een geluid voortbrengeiij ’t welk dubbeld zal wezen, dat is te zeggen , een 
oktaaf beneden het eerfte , want Kee is dezelfde oorzaak ,als of men het zelfde lighaam 
floeg met twee gelyke mafla’s , in plaats van het flegts met ééne te flaan , het welk niet 
milTen kan eens zo veel kragt aan het geluid te geeven. Laat ons dan ondcrftellen, dat 
mentweelighaamen,onvatbaarvoor flingeringen oftriUingen, flaa, het een meteene 
enkeldemaffa, het ander met twee mafia’s, elk gelyk aan de eerfle^ het eerfte dezer 
liglraaraeo zal een geluid vóórtbrengen, waarvan dc kragt niet d;in de helft zal wezen 
van het geluid , ’t welk het tweede zal voortbrengen ; maar zo men het één dezer twee 
lighaamen met twee raallk’s, en het ander met drie flaat, dan zal heteerfte lighaam 
een geluid voortbrengen, waarvan de kragt een derde minder zal zyn dan die van 
het geluid, ’twelk het tweede lighaam zal vóórtbrengen ; en op dezelfde wyze, zo 
men één dezer lighaamen met dtie gelyke maflk’s , en het ander met vier, flaat, zal 
het eerfte een geluid voortbrengen, waar van de kragt een vierde minder zal zyn 
