V A N* D E N M E N S C'H. 23 
De fpreekhoorns of tregters dienen , voor hun die hardhoorig zyn , gelyk de b olron- 
ue glazen voor hun , welker oogen beginnen te vallen , wanneer zy den ouderdom 
naderen. Deze hebben het nendies en het hoornagtig vlies harder en vafter, en 
miflchien zyn ook de vogten hunner oogen dikker en taaijer ; de anderen hebben 
het vhesagtig gedeelte van den fpiraalen Iteel vader en harder; beiden hebben zy 
derhalven werktuigen noodig , die de hoeveelheid der licht of klankdeeltjes , waar* 
door deze zintuigen moeten getroffen worden, vermeerderen, en het z>ti de bol- 
ronde glazen , en de fpreekhoornen , die deze uitwerkzelen voortbrengen . Elk kent de 
lange fpreektrompetten , waar mede men dedem tot vry groote afdanden brengt, 
men zou dat werktuig ligcelyk kunnen verbeteren, en het zelve voor het oor niaa* 
Ken , het geen de verrekyker voor de oogen is ; maar het is waar , dat men zig van 
oezen verrefpreeker, om het diennaam eens te geeven, niet zou kunnen bedjenen 
aan in eenzaame pUatfen, alwaar de geheele natuur in ftilte zoude zyn, want de 
5>y zynde geluiden verwarren zig met de verre afzynde geluiden veel meer dan 
net licht der voorwerpen, die in het zelfde geval zyn; de oorzaak daar van is, 
omdat de voortplanting des lichts altoos ineene regte lyii gofchiedt, en dat, wan- 
neer daar een belctzel tullchen beiden is, het zelve byna geheel onderfchept wordt, 
lerwyl ixet geluid in der waarheid ook wel voortgcplant wordt in eene regte lyn , 
maar wanneer het eene beletoorzaak tuffehen. beiden ontmoet, rondom dat belet- 
zel omloopt, en niet nalaat dus Ichiiinfch byna in eene even groote hoeveelheid 
tot het oor te koomen , als of het niet van rigting veranderd ware’. 
. . gehoor is noodzaaklyker voor den meiifc'h dan voor de dieren ; dat zintuig 
IS m dezen niet dan eene lydende eigenfehap , flegts bekwaam om hun de vreemde 
mdruKzelen over te brengen. Inden menfeh is het niet een lydendo eigenfehap maar 
een vermoogen, _’t welk_ werkzaam wordt doorbet werktuig der fpraake; het is 
inderdaad door dit zintuig, dat wy in maatfehappy leven , dat wy degedagten van 
anderen ontvangen, en dat wy hun de onze kunnen mededeelen ; de ledemaatea 
o werktuigen der ^raake zouden nuttelooze werktuigen zyn, 20 zy door dit zin- 
tuig met in beweeging gebragt wierden; een menich, die doofgebooren is, is ook 
noodzaakelyk ilom , en hy kan geene kennis hebben van afgetrokken waarheden ; 
ik moet hier de bekorte hiftorie van een dooven van deze foort , die in den ouder- 
dom van vier-en-twintig iaaren eensklaps begon te hooren, bybréngen, zo als men 
dezelve in de Gedenkfchriften onzer Altademie der Weeteiifchappeii verhaald 
vindt, ^ * 
’j ^ Fklibien, Lid van de Akademie der fraaijeLetteren,enz., deelde aan 
j, de Akademie der Weetenfehappen een zonderling geval mede, 't welk onlangs 
,, te Chartres gebeurd, en raogelyk nooit te voren gehoord, was. Een jongman 
3, van drie-en-iwintig of vier-en-twintig jaaren , zoon van een ambagtsrnan, itoin 
j, en doof geboren , begon eensklaps, tot verwondering van de geiieele ftad, te 
” van hem, dat hy, omtrent drie of vier maanden te voren , 
„ het geluid der klokken hadt geboord , en ten uiterften verwonderd was geweefl 
5, over deze nieuwe en onbekende aandoening ; vervolgens was hem eene foort vaii 
„ water uit het linker oor geloopen , en hy hadt met beide ooren volmaakt wéi 
» geboord : hy hadt drie of vier maandep doorgebragt met te hooren zonder iets te 
(*) Zie de Mémaires de l'dcudimie des Sciences, 4 m, 1703. 
