24 - 
de N A T U U R L Y K E H i’s T| o R I e 
„ zeggen, zig alleenlyk gewennende om de woorden, die hy verftondt, zagt by 
zig zelven te herhaalen , en zig te verllerken in de uitlpraak , en in de denkbeel- 
„ den, welke hy aan de woorden moeft hegten, eindelyk oordeelde hy zig genoeg _ 
„ gevorderd om zyn ftilzwygen aftebreeken, en hy verklaarde, dat hy Iprak, 
„ fchoon het nog gebrekkig was 5 welhaaft ondervroegen bekwaarae Godgeleerden 
5, hem wegens zyn vorigen haat, en hunne voornaarafte vraagen liepen over God , 
over deziel, over de zedelyke goedheid of kwaadheid der bedryven; hy fcheen 
” zyne gedagtenzo verre niet uitgellrekt te hebben, en fchoon hy van katholyke 
„ ouderen geboren was, de jnis hadt bygewoond, het teken des kruis hadt ge- • 
„ maakt, en zig op zyne kniën geworpen, in de houding van een menfeh die bidr, 
„ fcheen hyegter nooit eenige- aandagt op dat alles geflaagen, nocheenig denkbeeld 
„ gehad te hebben, dat anderen dit met aandagt deeden, hy wift niet onderfchei- 
„ denlykwat de dood ware, en dagt daar nooit op; hy leide een louter dierlyk 
,, leven; geheel bepaald tot zinnelyke en tegenwoordige voorwerpen, en tot de 
,, weinige denkbeelden, welke hy door zyne oogen kreeg, trok hy zelfs uit de 
vergelyking dezer denklteelden niet alles, wat hy daar uit fcheen te kunnen trek- 
ken; niet, dat hy natuurlyk geen geelt hadt, maar de geeft van een menfeh, 
’’ van den omgang met anderen beroofd, is zo weinig geoefend en befchaafd , dat 
hy niet meer dénkt, dan voor zo verre hy door de uiterlyke voorwerpen onver- 
„ mydelyk genoodzaakt is; devoornaame bron van der menlchen denkbeelden is. 
„ derzelver wederkeerige .omgang”. 
Het zoude ondertuflehen zeer mogclyk zyn den dooven deze denkbeelden, die 
hun ontbreeken , mede tedeelen, en hen zelfs, door middel van Ichrift en van 
tekens , nauwkeurige en juifte bevattingen te doen krygen van afgetrokken befchou- 
wingen en algemeéne denkbeelden. Een doofgeboorne zoude.met den tyd, en met 
geduurige hulp , kunnen leeren leezen en begrypen alles wat gefchreeven zoude 
worden, en bygevolg zelf leeren Ichryvcn, en zig zelfs over de meelt laamgeftel- 
de en ingewikkelde^ zaaken doen verftaan. Daar zyn ’er, zegt men, welker opvoe- 
dino’ men zorgvuldig genoeg heeft gade geflagen om hen tot een punt te brengen , 
’t welk nog moeijelyker is , te weeten , om den zin der woorden op te maaken uit 
de bevveeging der lipix;n van hun , die dezelve uitfpreeken, niets zoude beter be- 
wyzen, hoe veelegelykheid de zintuigen in den grond met elkanderen hebben, en 
hoe verre het een het gebrek van het ander" kan vervullen;, ondertuflehen koomt 
het my voor dat, dcwyl het grootflc gedeelte der geluiden van binnen in den mond 
geformeerd wordt door de beweegingen der tong, welke men niet bemerkt in een 
menfeh die op de gewoone wyze fpreekt, hierom ook een doof en ftom gehoor- 
ne op deze wyze niet dan een klein getal fyllaben, die inderdaad door de bewee- 
giniT der lippen geartikulcerd worden, zoude kunnen kennen. 
^ Ik kan ten dezen opzigte een geheel nieuw geval te berde brengen, waar van ik 
oo-Tgetuige geweeft ben. De Hr Rodrigue Pereiue, een Portugeefch, zig lan- 
gen tyd hebbende toegelegd om de geraaklyfcfte middelen te vinden , waardoor hy 
de dwven en Hommen raogt leeren Ipreeken , heeft deze konft eindelyk tot een 
, punt van volmaaktheid gebragt; hy bragt my, voor omtrent veertien dagen zyn 
leerling , den Hr. d’Az Y b’Evitagny , een jongman , die doof en ftom geboren , en 
omtrent negentien jaaren oud is; de Hr. Pereire ondernam in de maand jnly des 
jaars 174Ö, hem te leeren fpreeken, leezen, enzi na verloop van vier raaa.nden 
fprak 
