29 
Van den m e n s c h.^ 
rtakende, geene kundigheid kunnen geeven wegens de figuur van dat lighaam; het 
is eveneens met alle andere deelen des lighaams, die zig niet naar de oppervlakte 
van vreemde lighaamen kunnen fchikken, en zig plooijen of buigen, om verfchei* 
den deelen hunner oppervlakte tevens te omvatten ; die deelen van ons lighaarn 
kunnen ons dan geen juill denkbeeld van hunne gedaante geeven ; maar die, welke 
in verfdieiden buighaare en bcwecgelyke deelen verdeeld zyn, gelyk als de hand, 
en die zig gevolgclyk op verfcheideu vlakken dier lighaamen kunnen uicllrekken, 
zyn ook die, welke ons inderdaad de denkbeelden van hunne gedaante en grootte 
geeven. 
Het is dan niet enkel omdat ’er aan het inter ll der vingeren eene grootere menigte 
zenuwagtige kvvasjes, dan in de andere deelen des lighaams is, het is niet, gelyk 
men gemeenlyk wil, omdat de hand het aandoenlykll: gevoel heeft, dat zy inder- 
daad, het werktuig des gevoels is, men zoude integendeel kunnen zCggen , dat ’er 
gevoeliger deelen zyn, en welker aanraaking tederer is, gelyk de oogen, de tong ^ 
enz., maar het is alleen omdat de hand in verfcheiden deelen verdeeld is, die 
Icn beweegelyk , allen buigbaar, allen terzelfder tyd werkzaam, zyn , en aan den wil 
gehoorzaamen , dat zy het eenig wferktuig is, ’t welk ons onderfcheiden deukbeel- ' 
den wegens de gedaante der lighaamen geeft; hetgevoel isnietdaiieene aanraaking 
van de oppervlakte; dat men de oppervlakte van de hand en der vyf vingóreii be- 
rekene of meete, men zal dezelve evenredig grooter vinden, dati die van eenig 
ander gedeelte des lighaams, omdat niet een zo veel verdeeld is. Dus heeft zy 
aanltonds het voordeel om aan vreemde lighaamen meer oppervlakte te kunnen aan-< 
bieden;- vervolgens kunnen de vingers zig uitflrekken, zig verkorten , zig toevou>* 
wen, zigfeheiden, zig famen voegen , en naar alle foorcen van oppervlakten fchik- 
ken, een tweede voordeel, ’t welk genoeg zou zyn om dit deel het werktuig vati 
dat nauwkeurig en juift gevoel te maaken , ’t welk noodig is om ons een denkbeeld 
van de gedaante der lighaamen te geeven. Zo de hand nóg een grooter getal dce- 
len hadt, zozy, by voorbeeld, in twintig vingers verdeeld ware, en deze vin- 
gers nog meer geledingen en beweegingen hadden, is ’er geen tVvyffel aan te haan , of 
de aandoening des gevoels zoude, in dat maakzel, nog oneindig volmaakter zyn 
dan dezelve thans is, omdat die hand zig als dan nog veel onmiddelyker en veel 
nauwkeuriger op de oppervlakten der lighaamen zoude kunnen voeg’cn; en ZO wy 
onderfteiien, dat zy verdeeld ware in eenc oneindige menigte deelen, allen bewee- 
gclyken buigzaam, en die zig allen terzelfder tyd op alle de punten van de opper- 
vlakte der lighaamen leggen konden , zoude zulk een werktuig eene foort van alge» 
meene Meetkonll zyn, (zo ik my van deze uitdrukking mag bedienen,) door wel- 
ker behulp, wy,op het oogenblik der aanraaking zelf, Juifle en nauwkeurige denk- 
beelden zouden hebben van de figuiiren aller lighaamen, cn zelfs van de allerldein- 
fte,'van de oneindig kleine, verlclieidenheden in die figuuren; Indien daarente- ' 
gen de hand zonder vingeren was , zoude zy ons geene dan zeer onvolmaakte denk"- 
beelden kunnen leveren wegens de gedaante der meett taftbaare dingen ; en wy zou- 
den niet dan eene zeer verwarde kennis hebben van de voorwerpen die ons om- ' 
ringen, of ten minften zouden wy die niet dan met veele ondervinding en tyd ver- ' 
kiy'gen kunnen. 
De dieren, die handen hebben, fchynen de vernuftigfte te zyn; de aapen doert 
dingen j zo gelyk aan de werktuiglyke bedryven van den menfeh, dat zy dezelfde - 
. -D a> 
