■5'ï 
VAN DEN M E N S C H. 
Ten Noorden van Manille vindt men het eiland Formofa ,’t welk niet verre van 
tle kuil der Provintie Fokien in China afiigt. Die eilanders gelyken egter met 
naar de Cliineefen. Volgens Struys zynde mans daar van eene ideine gellalte, 
byzonderlj'k zy die in de gebergten woonen ; de meellen hebben een breed we- 
zen , de vrouwen hebben zwaare en volle borften , en baard gelyk de mans , Vj 
hebben lange ooren , en zy rekken dezelve nog door zekere groote Ichelpen , die 
'haar voor oor verfierfelen dienen j zy hebben zeer zwart en lang hair, en 
geel vel, daar zyn ook geelagtige blanken en geheel geelen onder hen ; dit Volk 
is zeer luy, hunne wapenen zyn de werpQiies en de boog, daar zy zeer wel mede 
weeten om te gaan , zy zyn ook treflFelyke zwemmers , en zy loopen met eene onge* 
looHyke fndheid. Det is op dit eiland , alwaar Struys zegt met zyne eigen oogen 
een man gezien te hebben , die een haart hadt van meer dan eèn voet lang, geheel 
bedekt met ros hair, zeer gelykende naar koeijen-hair ; die haart - man verzeker- 
de, dat dit gebrek, zo het een gebrek ware, van de lugtftrcek voortkwam, en 
dat allen , die het zuidelyk gedeelte van dit eiland bewoonden , ftaarten hadden 
gelyk als hy. (0) Ik weet niet, of het geen Struys van de inboorlingen van dit 
eiland zegt een volkoomen vertrouwen verdiene, en byzonderlyk of het laatuge- 
nielde If uk waarheid zy; het koomc my voor ten minden vergroot te zyn, en te 
verfchillen van ’t geen andere Rcisbeichryvers wegens die zelfde ftaart-menfehen 
gezegd hebben , en zelfs met het geen Ptolomeus , wien ik vroeger heb aange- 
haald, en Marc Paul in zyne Landbefchryving in 1556 te Parys gedrukt, daar 
van zeggen. Die laatfte meldt, dat ’er in het koningryk van Lambry mênfchen 
zyn, die ftaarten hebben van eene hand lang , en die in de gebergten leven} Struys 
fcbynt op het gezag van Marc Paul te fteunen, gelyk Cjumelli Careri op dat 
van Ptolomeus bouwt, en de haart, welken hy zegt gezien te hebben , is, ten 
opzigte van de maat, zeer verfchillende van die, welke andere Reisbefchry vers aan de 
zwarten van Manille, aan de inboorlingen van Lambry, enz., geeven. De uit- 
geeverder Memories van Psalmanasar over het eiland Formofa , Ipreekt niet van 
deze zonderlinge menfehen, en die te veel van anderen verfchillen; hy zegt zelfs, 
dat, fchocn hotzeer heet zy op dit eiland, de vrouwen daar egter zeer fchoon en 
blank zyn, inzonderheid die, welke niet verpligt z}n ztg voor de heete zon bloot 
te Hellen; dat zy zeer zorgvuldig zyn om zig te waöchen met zekere, daar toe 
vervaardigde, wateren, om een fraai vd te behouden ; dat zy dezelfde zorg draa- 
gen voor haare tanden, welke zy zo wit houden als mogelyk is, daar, die der 
Chineefen en Japoneefên zwart zyn door het gebruik van de bdtel'; dat de mans 
niet groot vallen, maar dat zy in de dikte vergoeden, het geen hun in de lengte 
ontbreekt: dat zy gemeenlyk herk , onvermoeid, goede zoldaaten en zeer behen- 
dig zyn, enz. De Hollandfche Reisbefchry vers hemmen met die, welken ik zo 
even heb aangehaitld, ten opzigte der inboorlingen van Formofa niet overeen. Man- 
.t)ELsr.o, zo wel als die, welker verhaalen voorkomen in de Verzameling der Reizen , die 
ter vehiging van de Nederlandlche Ooft Indifche Conip. ondernomen zyn, zeggen, 
dat deze eilanders zeer groot, en hoogervan geftalte zyn dan de Europeaanen} dat 
de kleur van hun vel tuflehen blank en zwart in is, of bruin naar den zwarten trek- 
kende; dat hun lighaam ruig is, maar dat zy herk, vet, en welgemaakt zyn. De 
(fl) Les Fcyages de Jean Steuts, Rouen lyig. Tomé I. p. loo. 
(i) Zie de Belcbryving van het eiland Formofa , door G. PsALMANASAi. 
G a 
