DE N A T U U R L Y K E HISTORIE 
kenden. Garcilasso zegt, dat hy, dezelve ziende, niet konde merken , dat daar 
paenlym onder was; maar hy bekent, dat hy dezelve niet nauwkeurig nagezien 
had , en hy beklaagt zig , dat hy de middelen niet onderzogr heeft, die men ge- 
bruikte om de zelve goed te houden ; hy voegt ’cr by , dat hy zelf een Peruviaan zyn- 
oe, zyne landslieden voor hem hetgdieim niet zonden verborgen hebben, gelyk 
voor Spanjaarden - ingcvalle deze kunli nog in Peru bekend ware geweeft. 
_ Garcilasso , ^ "ts met zekerheid vveetende 'omtrent de balzemingen der Peru- 
viaanen, zogt door gevolgtrekkingen de middelen te ontdekken. Hy meent dat 
hv koud is te Kusko, dat bet vlecfch droogt als hout, zonder 
ïndpnhnTi w lighaamen in de fneeuw liet droogen eer men de 
t- ^ 5 van dewelke D Acosta Ipreekt, gebruikte; hy voegt ’cr by, dat men 
n tyde der Inkas her vleell-h , dat tor voorraad voor het leger gelclhkt was, in 
de Jugt droogde, en dat, wanneer het zyne vogtigheid verlooren had, men het- 
.zelve zonder inzouten konde bewaaren , of zonder eenige andere bereiding. 
Men zegt , dat in het Land van Spitsbergen , dat op een noorderbreedte van 79 of 
öograatmn, en dus in eenezeer koude lugtfireek ligt,- ’ergeen merkelyke verande- 
ring in de lyken gefchiedt, die zedert dertig jaaren begraaven zyn: niets bederft, 
niets vcriot m dat Land, het hout, dat gebruikt is tot de hutten , waar in traan ge- 
kookt wordt, fchynt zo verfch, als toen het eerü gekapt was (a). 
Indien de groote koude de lyken goed houdt, gelyk men door het gezegde zien 
kan, is het niet minder zeker., dat de droogte, die veroorzaakt word, door groo- 
te warmte, dezelve uitwerking doet; men weet dat de menichen en de dieren, 
welke in de zanden van Arabien bedolven zyn, Ichielyk droogen, cn verlcheidea 
eeuwen goed blyven , even of zy gebalzemd waren. Het is dikwyls gebeurd , dat 
geheele Karavaanen in de woetlynen van Arabien omgekomen zyn, "het zy door 
de heete winden, die zig vcrhelfen, en de lugt zo veel verdunnen, dat noch 
menfchnoch dier kan adem haaien, hetzy door het zand, dat die ftormen ophef- 
ten tot op eenen grooten aftlaiid; deze lighaamen blyven in hun geheel goed, ea 
worden naderhand byge val gevonden. Verfcheide zo' oude als latere Schtyvensfpree- 
ken daar van: de Hr. Shavv zegt, dat men hem verzekerd heeft, dat ’er een 
groot getal van raenfchen , ezelen en kemelen ivas, welke van onhengelyke tydeu 
bewaard zyn, in de brandende zanden van Saibah, eene plaats, die de Schrv- 
ver meent, dat tuflehen Raffem en Egypten ligt. 
Het bedelf der lyken alleen door gilling dervogten veroorzaakt wordende, helpt 
alles tot huinie bewaaring , dat bekwaam is, om deze gilling te beletten; hitteen 
konde, oflchoon tegen overgellelde zaaken, doen dezelve uitwerking ten dezen 
opzigte, door de verdrooging welke zy veroorzaaken , de koude door verdikking 
der vogten van het hghaam , en de warmte door dezelve te verdunnen , en de uit- 
waalli^ing te verhaallen, eer dat zy konnen gillen en op de valle deelen werken: 
maar deze twee uiterllen moeren altoos dezelfde zyn'; want ware ’er eene beurt wilTe- 
ling van hitte en koude, van droogte en vogr, gêlyk gcmeeniyk gefchiedt , zoude 
(*) Recueil des Vê’^ages au Nari, Rouen 171S. Tm. I. paa. 153. 
dans }lufteurs provmes de l'^/rïque. La Haye, in 410. Tm. 
