2 
de natuurlyke historie 
Ie maaken en vertoonen zy de leevende Natuur , die zig ftaande houdt, en zig 
zal blyven flaande houden, gelyk zy zig tot hier toe ftaande gehouden heeft. 
Een dag , een eeuw , een tydperk ; alle de verdeelingen van den tyd , maaken 
geene wezendlyke deelen daar van , noch zyn brokken van haare duurzaam- 
heid. De tyd zelf is niet betreklyk dan tot Individu's , tot wezens , die flegts 
eene vlugtige beftaanlykheid hebben, maar gelyk die der foor ten ftandvastig 
is , zo maakt haare aanhoudende duurzaamheid en haar verfchil het getal. 
Laat ons dan de foorten tellen , laat ons dezelve een gelyk regt toefluan op 
de gunden der Natuur; Zy zyn haar alle even waard, naardien zy aan elk 
derzelver de middelen heelt gefchonken om tebeftaan, en om zo lang te be- 
ftaan als zy zelve. 
Laat ons meer doen ! laat ons thans de foort in de plaats van het Individu 
dellen. Men heeft gezien, hoedanig het fchouwtoneel der Natuur voor den 
mcnfch is ; dat men zig thans verbeelde , hoedanig het gezigt daar van zyn 
zoude voor een wezen , dat het geheele menfchelyk gedacht vertoont. Als 
^■y in een fchoone lentedag de groente zien herboren worden , de bloemen 
ontluiken , alle zaaden uitbotten ; als vy de byën zien herleeven , den oyevaar 
zien aankomen , de uagtegaal zyne liefde hoorcn zingen ; ale wy den ram alen 
fpringen, den Iticr hooren loeyen, alle loevende wezens malkanderen zien 
opzoeken , en Ag te famen voegen om andere van hunne foort te teelen , dan 
hebben wy geen ander denkbeeld, dan van eene nieuwe hervoortbrenging , 
en een nieuw leven. Als wy in hot grauwe jaargetyde der koude en vorst 
de Natuuren onverfchillig zien worden , de dieren malkanderen zien ontwyken 
in plaats van malkanderen op te zoeken, de lugtbewooners ons klimaat ver- 
laten , die des waters, onder een gewelf van ys hunne vryheid verliezen, alle 
infekten omkomen of verdwynen , de meefte dieren zig vvykplaatfen zien gra- 
ven , en in een Raat van verdooving ftorten ; als wy het aardryk hard zien 
worden , de planten verdorren , de boomen , van blad en vrugt beroofd , 
zien krommen en nederzakken onder het gewigt vanlheeuw ofyzel, vertoont 
alles het denkbeeld van kwyning en vernietiging ; maar deze denkbeelden van 
vernieuwing en verdelging, of bever deze afbeeldingen van dood en leven, hoe 
groot , hoe algemeen , dezelve ookfchynen mogen , zyn niet dan Individueel , en 
betreffen flegts een gedeelte der foorten. De menfch als afzonderlyk, als 
op Ag zöiyen beftaande , beoordeelt dus de Natuur; maar het wezen, het 
welk \yy iri Qt lUaats van de geheele foort gefield hebben, beoordeelt haar 
meer in ’t groot , meei •**. tj? Öct ziet in die verdelging ^ in die 
vernieuwing, in alle die opvolgingen, niet dan aanhoudende duurzaainlieid. 
Het faifoen van een jaar is voor hem het zelfde als van een vorig jaar, het 
zelfde als van alle eeuwen, het duizendfte dier in de orde der geflagten is 
voor hem het zelfde als het eerfte dier. En inderdaad , zo wy altyd lèfden 
zo wy altyd beftonden , zo alle wezens , die ons omringen , zodanig als zy 
zyn, insgelyks altyd beftonden, en alles geduurig was, gelyk het heden is,, 
zou het denkbeeld van den tyd verdwynen, en het Individu zoude de foort 
worden. 
En waarom zouden wy de Natuur, voor eenige oogenblikken, niet onder 
