DE NATUUR, TWEEDE BESCHOUWING. 3 
<3it nieuwe gezigtpunt befchouwen? Inderwaarheid een menfch, in de we- 
reld treedende, komt uit de duiflernis;zyne ziel is zo bloot als zyn lighaara; 
iiy wordt geboren zonder kennis , gelyk zonder verdediging ; hy brengt niet 
dan lydende hoedanigheden mede; hy kan alleenlyk de indrukzels der voor- 
werpen ontvangen , en zyne werktuigen door dezelve laten treffen: Het 
licht fchittert langen tyd voor zyne oogen eer het hem kan verlichten ; eerst 
ontvangt hy alles van de Natuur, en geeft Haar niets weder; maar zodra 
zyne zintuigen vaster zyn geworden , zodra hy zyne gewaarwordingen kan 
vergelyken, keert hy die gewaarwordingen, keert hy zig zelven, naar het 
Heelal te rug. Hy vormt denkbeelden, hy ftrekt die uit, voegt haar famen ; 
De menfch, en vooral de geoeffende menfch, is niet meer een enkel Individu, 
beflaat niet meer in zig zelven alleen , hy vertoont ten grooten deele de ge- 
heelefoort, het geheele menfehelyk gdlagt. Hy heeft begonnen met die 
kundigheden van zyne ouderen te krygen , welke hen door hunne vooroude- 
ren Waren medegedeeld ; deze, die Goddelyke kunst om de gedagten op par- 
kament of papier te trekken , en dezelve tot de nakomelingfchap te doen 
overgaan , hebbende uitgevonden , hebben zig met hunne naneeven, als ’c 
ware, geïdentijieerd; De onze identifieeren zig eveneens met ons, en wy wor- 
den , om zo te fpreken , dezelfde perfoonen met hen , en met hunne en onze 
v<wrouderen. Die vereeniging van gedagten en ondervindingen van ver- 
fcheiden ectiwcn irr cen enkSt meiirch zet de grenzen van zyn wezen oneindig 
wjmer uit; Hy is niet meer een enkel Individu, gelyk de andere, tot de ge- 
waarwordingen van het tegenwoordig oogenblik , tot de ondervinding van 
den dag van heden , bepaald ; hy is ten naaften by het wezen , het welk wy 
inde plaats van de geheele foort gefield hebben; Hy leest in het voorle- 
dene, ziet het tegenwoordige, oordeelt over het toekomende, en in den 
Icroom der tyden, die alle de hidividtis van ’t Heelal aanvoert, voortlleept, 
en verzwelgt , vindt hy flandvastigc foorten , en eene onveranderlyke Na- 
tuur. Gelyk de betrclcking der dingen altyd de zelfde is , fchynt de orde der 
tyden mets voor hem; de wetten der vernieuwing zyn, in zyne oogen, flegts 
eene vergoeding voor die van gefladige duurzaamheid ; eene geregelde en 
itmidv^ige opvolging van wezens , alle gelyk aan malkanderen , is inderdaad 
^'lypinder dan het aanhoudend beflaan van een enkeld dezer wezens. 
^ praad^ van voortteelingen en geflagten? 
Die oneindige verfpilling van zpden,waarvp duizenden duizend orakomen 
tegen dat eén gelukt? Wat is die voortplanting, die vermenigvuldiging, van 
wezens , die , malkanderen onophoudelyk verdelgende en vernieuwende , al- 
tyd egter dezelfde toneeien vertoonen, cn de Natuur niet meer of minder 
vervullen? Van waar komen die beurteil ngfche veranderingen van dood en 
leven, die wetten van groeijen en afnemen, alle die wilTelingen der afzon- 
ceryke wpens van ydere foort , alle die vernieuwde vertooningen van eene 
en dezelfde zaak . Zy houden vast aan het wezen zelve der Natuur, en han- 
gen af yan de eerfle Helling van het werktuig der wereld. Gelyk dezelve 
vast IS m haar geheel en beweeglyk in alle haare deelen, zo hebben de alge- 
lueene bewegmgeu der hemelfclie liehaamen byzondere bewegingen van den 
A % 
