I 
j3E natuurlyke historie 
Door dit begmzel geleid, kan de menfchelyke g^t nog een Rap verder 
gaan om nog dieper intedringen in den boezem der Natum ^ y wemen 
niet, welke de figuur zy der deden, die de hghaamen famenftellen? Het 
water, de lugt, de aarde, de metaalen, die andere gelyklkgtige ftoffen , 
zyn zekerlyk te famengefteld uit dementaire,iut eerfte beginzel - deden , die 
aLinalkanderen gdyk zyn, maar welker gedaante ons onbekend is; oi^e 
nakomelingen zullen, met behulp der wis -en rekenkunde ,zig dit nieuw vdd 
van kennis kunnen openen , en ten na^en by 
dementen der lighaamen zyn? Zy zullen aanvangen ^ g j rrf-kr 
ftraks hebben op^gevCn ; zy zullen ten grondflage leggen . „ Alle 
., malkander aan il eene omgekeerde reden. van het /f ^ “ 
en deze algemeene wet fdiynt in de byzondere ^a^rekkmgen met 
„ fdiillen dan door het uitwerkzd van de figuur der famenftellende deelen 
„ van yderezdfftandigheid, omdat deze figuur als dement , ds eerfte be- 
; ginzel , in den aflland betrokken is.” Nadat zy dan , door 
nemingen, de kennis van de wet der aantrekking van eene byzondere zdf- 
ftandigheid gekregen zullen hebben , zullen zy door ^ rekening van de fi^^uur 
deszdfs famenftellende deden kunnen berekenen. Om dit beter te doen be- 
Ervnen zo laat ons onderftellen , by voorbeeld, dat wy kwikzilver op een vol- 
maakte cffLllak {hortende, door proefnemmgen 
baar metaal zig onderling fteeds aantrekt m de omgekeerde reden va 
ling des afftands , dan zal men , door de regelen der valfche pofitie zoe- 
kS welke de figuur zy, die deze facit geeft? en deze figuur zal dan ook 
dk deT lÏÏnenftellende ^deelen van kwikzilver zyn. Zo inen door deze proef- 
nemingen vondt,dat dit metaal zig in de omgekeerde reden ^an het 'icrkant 
des afftands aantrok, zou het bewezen zyn, dat deszelfs f^eriftellende dee- 
lenfpherifchzyn, naardien de fpheer de eenige figuur is, die deze wet 
geeft, en omdat , op welken afftand men bollen plaatst, de wet haarer aan- 
trekking altyd dezelfde is. ..... r , 
Newton heeft wel vermoed , dat de fcheikundige verwantfehappen , die 
niets anders zyn dan de byzondere aantrekkingen , daar van fpreken , door 
vrvselvke wetten met die der zwaarte worden uitgewerkt , maar hy fchynt 
n2t Jzien te hebben, dat alle die bj^ndere wetten flegts eiAde wyzmgen 
vanffltaLnewet zyn, en dat zy met verMi.llende fchynen dan om- 
dat de „„deelbaare deeltjes, die nulkmderen even 
veel en meer dan de muirs» om^die te vercoonen, dewyl die figuur 
veel deel heeft in het beginzel van den afflanf 
Het is egter met deze theorie dat de kennis van de int^ndige famenftel- 
ling der brute of niet werktuigelyke ftoffe verbonden is. De grond , het we- 
zen van aUe ftof is dezelfde ; de mafla of inhoud , en het volumen of de om- 
trek, dat is te zeggen de vorm, de gedaante, zoude ook dezelfde zyn, zo 
de figuur der famenftellende deelen gelyk was Eene gelykflagtige zelfftan- 
dighfid kan van eene andere gelykÜaguge zelfftandigheid met verlchillen dan 
voor zo verre de figuur haarer eerfte deelen verfchillende is. Die zelfftan- 
dfgheid,waarvanaUe de Hompjes klootrond zyn, moet, meengclykvolumen. 
