JO 
D E K A T U U R L Y K E HISTORIE 
2el vQor de oorzaak genomen, zy kenden geene andere kragt dan die der 
voortfluwing of aandryving , en nog kenden zy die gebrekkig : Zy fchrae- 
ven de idtwerkzels der andere kragten daar aan to.e, zy wilden daar alle ver- 
fehynzels der wereld toebrengen : Om dit ontwerp aannemelyk , om het ftuk 
mogelyk,.te maaken, zou deze aandryving, v^lke zy de eenige oorzaak 
befchouwden , ten minften een algemeen en uandvastig uitwerkzel hebben 
moeten zyn, ’t welk aan alle ftof behoorde , ’t welk gedunrig in alle plaat- 
fen, en op alle tyden, werkte; Het tegendeel was him bewezen; Zagen 
zy niet , dat deze kragt iia alle lighaamen , die in rust zyn , met beftaat , dat 
in de voortgeworpen Jigliaamen haare uitwerkzels niet beftaan dan g^nur.en- 
de een kleinen tyd ; dat zy welhaast vernietigd worden door de wederf^deri ; 
dat ’er, om haar te vernieuwen , eene nieuwe aandryving of voortftnwing 
noodig is , en dat zy bygevolg , wel verre van eene algemeene oorzaak te 
zyn , integendeel niet dan een byzonder uitwerkzel is , dat van andere alge- 
meene uitwerkzelen afliangt? 
Nu, een algemeen uitwerkzel is het geen men eene oorzaak moet noemen ; 
want de we2sendlyke oorzaak van dit gemeen uitwerkzel zal ons nooit bekend 
zyn, omdat wy niets dan iby vergdyking kermen : Maar zodra wy het tiitwerk- 
zd onderftellen algemeeai te zyn , en zig gelykelyk tot alles wat te llrekken , 
kunnen wy bet zdvc nergens mede vergdyken , en bygevolg hetzelve niet 
anders kennen dan omdat wy zien dat het daar is ; Dus moet de aantrek- 
king, of, zo men wil, de zwaarte, een algemeen uitwerkzel zynde, dat zig, 
tot alle iloffe uitftrekt, en waarvan het aanwezen ontegenzeggelyk blykt,als 
eene oorzaak befchouwd worden , en het is tot deze dat wy alle andere by- 
zondexe oorzaaken , en zelfs de aandryving brengen moeten ; om dat dezel- 
ve minder algemeen en minder Uandvastig is. De zwaariglreid is alleen , dat 
wy ^en, waarin de voortUwwingof aandryving inderdaad van de aantrekking 
kan afhangen ? Zo men Iet op de mededeeling der beweging door d,en fchok , zal 
men wel begrypen , dat zy van het eene iiglraam in het ander niet kan over- 
brengen dan door middel der veerkr agt , en men zal vinden , dat alle onderftellin- 
gen , welke men gemaakt heeft .over de overbrenging der beweging in de 
harde liglxaamen , niet dan fpelen zyn van onzen geest, die in de Natuur niet 
uitgevoerd zouden kuxmen worden ; een volmaakt hard lighaam is inderdaad 
een harfenfchimmig wezen , geJyk een volmaakt veerkragtig ligliaam een 
eyen ingebeeld wezen is; de eene of andere beltaan niet in de Natuur, om- 
dat de Natuur niets voirbekts. niet bet uitexfte, voor brengt, en omdat het 
woord en het denkbeeld van volnoaakt nooit iets dan het volflrekte, het 
tiiterflc , eener zaake ukdrukt. 
Indien ’er geene veerkragt in de Iloffe ware, zou ’er ook geene kragt v^ 
voortftuwing zyn; als men een Heen voortwerpt, zo is de beweging, w;elko 
hy heeft , hem medege^eld door de veer van den aran , die hem geworpen 
heeft ; als een lighaam in beweging een ander lighaam , dat .m rust is , ont- 
moet, hoe kan men dan begrypen , dat het zyjje besyeging daar aan mede- 
deelt, zo het niet is door de drukking der veerkragtige deden, welken het 
bevat , en die , onmiddelyk na die drukking , te rug Ipringende , aan de ge- 
heele masfa die zelfde kragt geven, welke zy oogenblddyk ontvangen men 
