VAN HET ELAND EN HET RENDIER. 8r 
tet rendier kan toepaffen , en die fchynt te bewyzen , dat het toen in de 
boffchen van Duitfchland beftond; en vyftien eeuwen na Jülius CjESAR. 
fchynt Gaston Phaebüs van het rendier te fpreeken onder den naanr van 
rangier, als van een dier dat ten zynen tyde in onze boffchen van Franlcryk 
zou beftaan hebben ; hy geeft ’er zelfs eene vry goede befchryving van (e) 
en hy wyll de manier aan om hetzelve te vangen en te jaagen. Dewyl zyne 
befchryving niet kan toegepafl worden op den eland , en hy terzelfder tyd 
de manier van het hert , het damhert , den rhebok , den fteenbok , den gcms- 
zyn verdeeld in verfcheiden takken, in breede fclieidingen uitloopende, en het vvyfje heeft 
ook hoornen, zo wel als het mamietje, tenvyl de wyfjcs van den eland, van het hert, vnn 
het damhert, en den rhebok geene hoornen hebben. Dus kan men niet zeer twyffelen, of 
het dier,’t welk Caesar hier aanduidt, is het rendier en niet den eland; en nog te meer, omdat 
hy op eene andere plaats zyner commentariën den eland door den uaam van alce aanduidt , en 
daarvan in deze bewoordingen Ijpreekt. Simt item inUercinia Jilva qua appellantur yllces ; barutu 
ejl cmjimilis capris , (capreis) figura £ƒ varietas pillium ,Jed magnitudine paulo antecedunt mutila , 
qua funt coTTiibui cTura Jine nodis articulisque babent ; neque qiiietis caufa proewnbunt 
bisfunt arbores pro cubilibus; adeas fe oppUcantt atque ita poulum modo reclimta quietem ca- 
pimt : quarum ex veJHgiis : cum cjl anhnadverjum a venatoribus quo Je recipere confueverint , 
omnes eo loco aut a radicibus fubrumt nut abfcindum arbores tantum ut Jumma fpecies earumjtan. 
tiutn relinqiiatur X buc cum Je confuetudine recHnaverint , infirnas arbores poudere a^igunt atque 
una ipfee coneidunt. De beid CaiHco , lib. p'l. Ik erken, dat die tweede plaats niets bepaalends 
heeft dan de naam alce , en dat men , om dezelve op den eland toe te palTen , in plaats van 
capris moet leezen capreist en tevens onderftellen , dat CiESAR niet dan wyfjes elanden ge- 
zien hadt, die inderdaad geen hoornen hebben. Het overige laat zig verllaan, want de eland 
heeft zeer ftyve beenen , dat is te zeggen zeer vafte geledingen ; en dc\\ 7 l de Ouden zig ver- 
zekerd hielden , dat ’er dieven gevonden worden gelyk als de olyfant, die de beenen niet 
buigen, of nederliggen konden , zo is het niet te verwonderen , dat zy aan den eland dit ge- 
deelte van de fabel van den olyfant hebben toegefchreeven. 
(e} Over den rangier of ranglier , en van zyne natuur. De raiigier is een dier dar gelykc 
naar ’t hert, en heeft een verfehillenden kop, die grooter en getakt is, hy heeft wel tagtig 
hoornen , en zomtyds minder , naar dat hy oud is. Dezelve zyn van boven tvyd van een , ge- 
lyk by het hert, en de voorde hoornen w'yken ook van een : als men hem jaagt vlugt hy naar 
evenredigheid van den grooten lali, dien hy op den kop heeft, fnel, maar nadat hy veele 
bogten gemaakt , en de takken der boomeii ten dien einde met zyne hoornen dikwils opgeligc 
of weggeftooten heeft, legt hy zig neder, met zyn agterfte tegen eenboom,opdat‘nietsherakan 
genaalten dan van voren : hy legt nagaans zyn kop op den grond , en in dezen Haat kan men hem 
niet genaaken, wegens de lioornen die hem het lighaam bedekken. 7.o men hem vaiiagteren op« 
koomt, in plaats dat de herten met hunne takken van onderen op IcH'ecfen, ilaat hy met zyn 
fpooren van boven , maar maakt zulke groote wonden niet. De brakken en windhonden zyn 
bang voor deze dieren , als zy hunnen verfehillenden kop van die van ’t herte zien. Hy is 
evemvelniei hooger dan een damhert, maar dikker en zwaarer. Als hy zyn kop agterwaards 
opheft, ftrekken zyne hoornen zig verder dan zyn lighaam uit. Hy weidt gelyk het hert en 
damhert, en zyne uitwerpzels zyn rond en plat. Hy leeft lang: men vangt hem door boogen 
ftrikkeii , kuilen , en werktuigen. Hy is meer gevoed dan het hert in zyn jaargetyde ; hy koomt 
in den bronstyd na de herten , gelyk de damherten , en draagt even als ^eene hinde en 
men maakt ’er dezelfde jagt op. ’ 
De wyze van de rangier oï ranglier te vangen. De jaager moet om den ransier raas-tig te 
worden, hem door zyn fpoorhond m ’t diepfl: der bofiehen, alwaar hy denkt dat de wilde 
heeften zig verhouden, laatcn opfpooren, en iii netten of heggen, naar de gelegenheid der 
plaats gefchikt, dryven._ Dewyl de rangier een zwaar beeft is, en een grooten en iioogen kop 
heeft, vinden weinige jaagers ped hem met geweld van honden in'’t open veld te jaagen, 
maar willen hem liever in de digte boflehen en foiüken verwarren, La Venerie de Jacquet 
Dufouilloux , Paris \6U[. fsitillet p7. 
XII Deel 
L 
