85 
de natuurlyke historie 
dikkeï’» en de voeten breeder; het hair is zeer gevuld , de hoornen veel 
langer, en in veele takken verdeeld (a),die_zig van malkander fpreiden , ter- 
wj\ die van den eland zig als afgekapt en uit de fnede uitfchu^ende vertoo- 
nen. Beiden hebben zy lang hair onder den hals , en beiden hebben zy een 
korten Haart, en veel langer ooren dan het hert; .zy loopen niet met Ipron- 
gen of wippen, gelyk de rhebok en ’t hert, hunne gang is eene foort van 
draf, maar zo ligt en vaardig, dat zy in denzelfden tyd byna zo veel weg 
afleggen als deze, zonder zig evenveel te vermoeijen ; want zy kunnen dus 
zonder ophouden een dag of twee draaven (v). Het rendier onthoudt zig op 
de gebergten (or) , de eland bewoont niet dan de laage landen en vogtige 
boflehen; beiden voegen zy zig met troepen te famen, gelyk het hert, en 
gaan in gezelfchap ; beiden laaten zy zig tam maaken , maar het rendier 
veel gemaklyker dan de eland; deze heeft, even als het hert , nergens zyne 
vryheid verloren , terwyl integendeel het rendier een huiflelyk dier is gewor- 
den bv het geringfte der volkeren ; deLappen hebben geen ander vee. In 
deze bevrozen lugtllreek, die niet dan fchuinfche ftraalenvan de zon ont- 
vangt, alwaar de nagt zyn jaargetyde heeft gelyk de dag, dwaar de Ineeuw 
de aarde bedekt van het begin van den herfst tot aan ’t einde van de len- 
te: alwaar de braamftruik , de geneverbes , en het mos, de eenige groen- 
ten van den zomer zyn , kon de menfeh niet hoopen troepen vee_ te on- 
derhouden ; Het paard , de rundderen , de fehaapen , alle onze nuttige die- 
fcTiynt te zyn. Hijloire de la nouvelle France , par Ie P. Ciiarlevoix, torn. III. pag, iep. — 
De befte jagt van Noord -Amerika is die van den karibou.zy duurt bet geheel jaar, en men 
ziet vooral in de lente en in den herfst troepen van drie en vier honderd , en zomtyds meer 
te gelvk; de karibous gelyken vry wel naar de damherten op hunne hoornen na : de matroc^ 
zen waren ’er, toen zy hen de cerfte reize zagen, bang voor en vlugteden. Lettr. Edif. X 
(u') De herten zyn hooger op de pooten , maar hun lighaain is kleiner dan dat van het ren- 
dier. HiH- de la Lapponie par J. Scheffer,. Paris 1678. pag. 205. 
fv'i Daar zvn veel rendieren, die twee hoornen hebben , die agterwaards loopen, gelyk ge- 
meenlvk bv dc herten plaats heeft; daar koomt uit die tweehoornen in ’t midden ƒ en kleiner 
tak u rraimr die, gelyk de hoornen van een hert, in verfcheiden fcheutjes verdeeld, die voor- 
wLrds’gerigt is , en die ter oorzaak dezer plaatfing en figuur voor een derden hoorn kan aan- 
gezTen fvorden, fchoon het menigvuldiger gebeurt, dat elk der hoornen zulk een tak 
üitfehiet dat zy een anderen kleinen hoorn heeft naar het voorhootd mtfpnngende , en dat zig 
dus niet drie maar vier hoornen vertoonen, twee agterwaards gelyk aan ’t hert, en twee voor- 
waards ’i welk byzonderiyk aan ’t rendier behoort .... men heeft ook zomtyds gevonden, dat 
de hoornen der rendieren dus gefehikt waren ; twee krommen agtenvaards , twee kleine regt 
opgaande, en ttvee nog minder voorwaards gekeerd, hebbende alle hunne ichcutjes, terwyl 
het geheel egter (legts eenen wortel heeft , want die , welke over het voorhoofd uitipnngen , 
zo wel als die , welke regt oploopeii , zyn eigenlyk gefprooken , maar uitfehietingen der groo- 
te hoornen , welken het rendier agterwaards gekromd draagt gelyk het hert. Voor het overige 
is dit niet zeer gemeen , men ziet menigvnidiger rendieren , die drie hoornen hebben, en hot 
getal van zulken, die ’er vier hebben , gelyk \vy verklaard hebben , is nog grooter. Dit alles 
nioet van de mannetjes verftaan worden , die dezelve groot , breed , en met vcelc takken 
hebben ; want de wyfjes hebben kleine hoornen , en minder takken. Scheffer lib. cit. 
orignal rent of fpringt niet , maar zyn draf is ‘zo fnel als het rennen van het 
hert; De wilden verzekeren, dat hy drie dagen en drie nagteu Itati draaven zonder ruften. 
Vuya^s de la Hontan toni, I. pag. 85* 
