I 
VAN DEN ELAND EN HET RENDIER. 93 
De eland en het rendier behooren beiden onder de herkauwende ‘die- 
ren. Hunne wyze van zig te voeden , geeft het te kennen , en de befchou- 
wing der inwendige deelen bewyft; het (/): Dorn^üs Scheffer (?k), 
Regnard («), Hulden (0), en anderen hebben gefchreeven , dat het 
rendier niet herkauwt. Ray (p), hadt reden om te zeggen dat dit hem 
ongelooflyk voorkv^am ; en inderdaad het rendier (5) herkauwt gelyk het 
hert en gelyk alle andere dieren, die verfcheiden maagen hebben. 
De*levensduuringvaii het tamme rendier is flegts vanvyftienofzeftien Jaaren 
(r) • doch het is te vermoeden , dat dezelve by het wilde dier langer aanhoudt, 
déwyl dit dier vier jaaren nodig hebbende, eer het zyn volkomen groei be- 
koome , in zyn natuurftaat agt-en-twintig of dertig jaaren leeven moet. De 
Laplanders jaagen de wilde rendieren op verfcheidenerleije wyzen, naar de 
verfchillende jaargetyden. Zy gebruiken de tamme wyfjes om de wilde man- 
netjes, in den bronstyd, te lokken (r). Zy dooden hen met de fnaphaan. 
orignal: koomt ’er een voorby zo werpt hy zig op deszelfs ^gt z.g jna zy^^^W 
wén aan, omvat hem met zyn ftaan, en byt hem vervolgen? m aen ha^ zig tegen de 
de ooren , tot zo lang dat hy hem doe het a. 
^ 329--; . De carcajou valt ^n orignal en 
den ctribOT aan en brengt hen ter cfood. De orignal verkiert in den winter een ftreek, alwaar 
d- «Lfi-nriV foetida, of de ftinkende klaverboom overvloedig groeit; en wanneer de aarde met 
vvf of zes vleten fneeuw bedekt is, maakt hy zig in deze ftreeken wegen , welken hy niet ver- 
loer ten 7V door de iaagers vervolgd. De carcajou den weg van den orignal hebbende waarge- 
venoLn klautert op een boom, daar hy moet langstrekken, ftort zig van denzelven op hem 
neder en bvt hem in een oogenblik de ftrot af; vergeeffeh gaat de orignal op den grond 
iiff“pn’ of wrvft zig tegen de boomen , niets dwingt den carcajou zyn prooy te laaten vaaren , 
en de ’iaagers Lbben zomtyds rtukken van zyn vel, zo groot als een hand , gevonden , die aan 
den boom waren blyven zitten , tegen welken hy zig gewreeven hadr. U,fl,nri: de rAcadéma. 
‘^"rnTndènTandh^^^^ deelen iets dat naar ’t biiinenft van een ninddier ge^ 
lykt ,\yzonderlyk ’t geen de vier maagen en de ingewanden betreft. Mimotres pour fervu 
^ f^rSSefyk h/he^t rèJdiOT dat het niet herkauwt, fchoon het de hoef van 
gekliefde voeten hebbende , niet 
" <:orn\gerd , auamen non ruminant ratigiferi. Hulden , Rangi- 
fer (inquit Reyerus"), mirum videtur animal illud tam injigniter cornutum ac 
cervisque fpecie fimillimum nminatione deftititui , ut dignum cen- 
prdteita *7 \ltiore indagine curioforum , quibus Remnes fors fubminiftrat aut princi- 
Peyerus ;mihi certe non mirum tantum videtur, fed plans incredibile. 
Ranglfer 'ruminat aque ac alles fpecies fui gensris. Linn. Faun. fuecic. p. 14. 
\ jEfas ad tredecim vel ultra quindecim annos non excedit in domefticis. Hulden.— 
S J fexdecim annorum. Linn. Syfl. Nat. Ed. X. pag. 67. — De rendieren , die alle de 
^vaaren' ontkoomen, en alle de ziektens en ongemakken ontfnappen, leeven zelden meer dan 
‘*^^'o'^"A^pTfliilan^rs maaken jagt op de rendieren met rtrikken, met hellebaarden, met pylen, 
-„met (iiaDhnanen • dit gefchiedt in den herfll of in de lente. In den herfft omtrent St. Mat- 
fheus teA'l de rendieren togtig zyn. De Lappen begeeven zig naar die plaatfen der bo^ 
fchen' alwaar weeten , dat wilde mannetjes zyn ; zy Hellen daar tamme wyfjes rendie- 
' M 3 
