III 
VAN DE STEENBOK, DE GEMSBOK, enz. 
vangt, en met tamme geiten opvoedt, Jigtelyk temmen, zy gewennen fpoe- 
dig aan den ftaat van huifl'dykheid , neemen dezelfde zeden aan als de ge- 
melde dieren ; gaan , even als deze , by troepen ; koomen eveneens naar 
hunne flal te rug, en koppelen waarfdiynlyk te famen met het gevolg dat 
’er vrugtbaare nakomelingen uit geboren worden. Ik erken egter , dat dit 
ftuk , het gewigtigft van allen , en dat alleen de vraag belliflen zoude , ons 
niet wel bekend is. Wy hebben niet kunnen te weeten koomen (g) , noch 
door ons zelven , noch door anderen , of de fteenbokken en de gemfen met 
onze geiten voortteelen; wy vermoeden het alleenlyk; en wy hebben ten 
dezen opzigt niet flegts het gevoelen der ouden op onze zyde; maar ons 
vermoeden fteunt ook op overeenkomften , welke de ondervinding zeiden 
heeft tegengefprooken. 
Zie hier ondertuffehen redenen tegen dit vermoeden : De foort der fteen- 
bokken en die der gemfen beftaan beide in den ftaat der Natuur , en zyn 
ftandvaftig onderfcheiden foorten ; De gems koomt zig zomtyds van zelf 
onder de troepen tamme geiten vermengen (/?) , de fteenbok doet dat nooit , 
ten zy men hem tam gcmaalct hebbe. De fteenbok en de bok hebben een 
zeer langen baard, en de gems heeft ’er geen. De hoornen van dc man- 
neties en wyfjes gems zyn zeer klein, die van den mannetjes fteenbok zyn 
zo dik en zo lang CO» “^t men zig nauwelyks verbeelden kan , hoe zy tot 
een dier van deze geftalte behooren kunnen ; en de gems fchynt ook van 
den fteenbok cn den bok in de rigting zyner hoornen te verfchillen, als die 
in hun onderfte gedeelte wat voorwaards hebben, en aan de punt agter over 
gekromd zyn, op de wyze als een vishoek; maar, gelyk wy reeds gezegd 
hebben, toen wy van de runderen en fchapen gefproken hebben, de hoor- 
nen verfchillen verbaazend in de tamme dieren ; ook verfchillen zy zeer veel 
in de wilde, naar de verfchillende klimaaten. Het wylje van onze geiten 
heeft de hoornen geheel niet gelyk aan die van het mannetje; de hoornen 
rtry Nom. In de vergelyking, die de Hr. Arnault de Nobleviixe en Salerne over de his- 
rie der dieren gemaakt hebben, wordt gezegd Cfom. Il^pag. 264 ) dat de bron (lyd der gem- 
toonen, dnt de Ren. 
de fteenbok niet togtig - . . . 
-n mw werpen ; dus moet men den tyd van de dragt, in plaats van dien tot negen maanden 
y,ïr te ftrekken, tot ten naaften by, even als by dc tamme geiten, bepaalen; Voor het overige 
beroepen ons op de ondervinding, en wy gelooven niet, dat dezelve ons tegenfpreekt. 
ri) Rupicapra aliquanda accedunt uique ad greges caprarum cicurum, quos non re/ugmit, qnoi 
non faciunt ibices. Gesner bift. quadr. pag. 292. 
d') Ibex , tgregium ut corpulentum animal, fpecie fere coraina minus tarnen^ cruribus 
guidem, gracilibus (j' ^xpwnit. Pukbros ^ fplendidos oculos bahtt. Color 
■bellis fufeus Vbguhg bifuka ^ ucutce ut in rupicopns', cornua magni pcnüeris ei reeiinantur 
ad dorfunij ajpera ^odoja , eoque magis^ qno grandior wtas procefferU , augentur emm quotnn- 
nis , donec jam vetulis tandem nodi circiter uiginti in creverint. Bina cornua ultimi incrementi ad 
pundus Jedecim out oBodecim librarum accedunt Ibex falienOo rupicapram longe Juperati boc 
tantum valet , ut niji qui viderit vix ctedat. Stumpfius apud Gesnerum pag. 305. 
