de natuurlyke historie 
van den mannetjes llecnbok zyn niet zeer verfchillende van die des boks, en 
aewyl het wyfje van den fteenbok in de geftalte, en zelfs in de kleinheid’ der 
hoornen tot onze geiten, en zelfs tot de gems, fchynt te naderen, zou men 
daar miffchicn uit mogen befluitcn , dat deze drie dieren , de fteenbok , de 
gems , en de tamme bok inderdaad van eene en dezelfde foort zyn ; maar dat 
de wyfjes , van eene ftandvaftige foort , aan malkanderen gelyk bly ven , ter- 
wyl de mannetjes verfchcidenhcden ondergaan , die hen geheel verfchillen- 
de van malkanderen maaken. Uit dit oogpunt , ’t welk milTchien zo vreemd 
niet is van de Natuur als het moge fchynen, zou de fteenbok het mannetje 
zyn in de oorfpronkelyke foort der geiten, en de gemsgeit zou het wyfje 
zyn {k). Ik zeg, dat dit oogpunt niet ingebeeld is, dewyl men uit de on- 
dervinding kan bewyzen , dat ’er foorten van dieren in de Natuur zyn van 
welken het wyfje eveneens voor mannetjes van verfchillende foorten die- 
nen , en met beiden voortteelen kan. Het poy teelt zo wel met den bok 
als met den ram, _ en werpt egtcr altyd jongen van haare foort; De ram in- 
tegendeel teelt niet met de geit; men kan derhalvcn het wyfjes fchaap, of 
ooy, befchouwen als een wyfje, dat aan twee verfchillende mannetjes ’ge- 
meen is , en bygevolg een foort uitmaakt onafhankelyk van ’t mannetje. 
Het zal met die van den fteenbok eveneens zyn ; het wyfje alleen vertoont 
daar de eerfte en oorfpronkelyke foort , omdat het van eene beftendige Na- 
tuur is; de mannetjes daarentegen hebben yerfcheidenheden ondergaan, en 
het is zeer waarfchynlyk , dat de tamme geit, die, om zo te fpreeken niet 
dan een en het zelfde wyfje uitmaakt met dat van den gems en van den 
fteenbok, even eens voortteelen zoude met deze drie verfchillende mannet- 
jes, die alleen verfcheidenheid in de foort maaken, en die bygevolg dezelf- 
heid daarvan niet veranderen , fchoon zy ’er de eenheid van fchynen te 
veranderen. 
Deze overeenkomften en betrekkingen , gelyk alle andere mogelyke be- 
trekkingen, moeten in de Natuur der zaaken gevonden worden; het fchynt 
zelfs, daf de wyfjes in ’t algemeen meer dan de mannetjes toebrengen om 
de foorten in ftand te houden; want, fchoon zy beiden tot de eerfte forma- 
tie van het dier famenloopen, zo wordt het zelve egter door het wyfje, ’t 
welk meest toebrengt aan het geen tot deszclfs ontzwagteling en voeding 
noodig is, meest gewyzigd, en naar haare Natuur gelyk gemaakt; het welk 
niet kan miflen op verfcheiden plaatfen de indrukzeis van de Natuur van 
het mannetje uittewiflehen. Dus zyn het , zo men gezond over eene foort zal 
oordeelen, de wyfjes, die men onderzoeken moet. Het mannetje geeft de 
helft van de levendige zelfftandigheid ; het wyfje geeft een gelyk gedeelte, 
maar 
Nota. Het gebrek van baard in de Gems is een wyfjes kenmerk, ’t welk men by de an 
dere kenmerken voegen nwet; de mannetjes gems fchynt, zo wel als zyn wyfje, in de 
hoedanigheden van de geit te deelen; dus kan men vermoeden, dat de luiiliêlyke bok nip^ Up» 
w’yfje van den gems zou voortteelen, en dat integendeel de mannetjes gems niet zou kumipn 
voortte-eleji uiÉt huiHelyke geit. De tyd zal deze gilling beveiligen of verdelgen. 
