12S 
VAN DE STEENBOK, DE GEMSBOK, enz. 
derlyk die van den fteenbok, is zeer moeijelyk, de honden kannen daar 
byna geen dienft in doen; zy is ookzomtyds gevaarlyk; want als het dier 
zig in ’t nauw vindt treft het den jaager met zulk een geweldigen floot 
van den kop, dat hy hem niet zelden in de naafte fleike nederflort (c). 
De gemfen of kamoesbokken zyn ook levendig , maar minder flerk dan de 
fleenbokken; zy zyn in grooteren getale, zy gaan gemecnlyk by troepen; 
daar zyn ’ er egter nu veel minder dan voormaals, althans in onze Aipifche 
en Pyreneïfche gebergtens. Dewyl de Hr. Perroüd, Entrepreneur der 
kryflal-mynen in de Alpen, een levendige gems te Verfaillcs gebragt, en 
ons goede berigten wegens dit dier medegedeeld heeft, zo zullen wy dezel- 
ve hier met vermaak en erkentenis plaatzen. „ De gemsbok is een wild 
„ dier en egter zeer onderwerpelyk, het onthoudt zig niet dan op de ge- 
„ bergten en rotfen; het is van grootte als een tamme geit cn gelykt daar 
„ ook naar in verfcheiden opzigten ; het is zeer levendig en vaardig ; zyn 
„ hair is kort, gelyk dat van eene hinde ; in de lente is het afchgrauw 
van kleur , in den zomer vaal , als dat van eene hinde, in den herfll 
” bruin vaal met zwart gemengd , en in den winter zwartagtig bruin. Men 
” vindt de gemsbokken in menigte in de gebergten van opper-Dauphme , 
” van Piemont, van Savoye, v^i Zwitferland en van Duitfchland. Zy 
” leeven gezellig onder malkanderen; men vindt hen twee, drie, vier, 
’’ vyf, zes te famen, en dikwils zelfs by troepen van agt of tien, vyftien , 
” twintig, en meer; men ontmoet ’er tot zeflig of tagtig by malkander , ja 
”, tot honderd , die in verfcheiden kleine troepen op de helling van een 
zelfden berg verfpreid zyn. De groote mannetjes houden zig alleen en van 
de anderen afgefcheiden , bchalven in den bronstyd als zy de wyfjes na- 
deren en ’er de jongen van venwderen. Zy hebben dan eene flerke 
” lugt , gelyk de bokken , en zelf nog fterker ; zy bJaeten zomtyds cn loopen 
” van eenen berg na den anderen ; de tyd hunner koppeling is in oc- 
” tober en november ; zy werpen in maart en april: een jong wyfje laat 
” zig op de anderhalf jaar dekken; zy werpen één jong tevens, zomtyds 
” , maar vry zeldzaam. Het jong_ volgt zyn moeder tot in de maand 
” van oéliober , zomtyds langer, zo de jaagers of de wolven hen niet ver- 
’’ ftrooijen. Men verzekert, dat zy tuflchen de twintig en dertig jaareii 
” leeven. Hun vleefch is goed om te eeten ; een vette gems zal tot tien 
A ,rnri2e en is niet veel grooter dan een tamme bok, hy is van gelyke natuur als de wilde 
öe vonj, foorten van bokken hebben hunne bronstyd gelyk het hert, en wel om Al- 
wheiliêen en men moet ’er jagt op maaken tot aan den bronstyd toe. Des winters niets an- 
ders vindende eeten zy pynbooraen en denneboomen - takjes , welk hout altyd groen blyft, en 
hen tot eene verf risfehing verftrekt. Hunne vagt is warm, als zy in bekwaame tyd bereid wordt, 
want de koude of regen kunnen daar niet doordringen als ’t hair buiten is ; hun vleefch is niet 
vppr gezond, want het verwekt koortfen De bokkenjagt is niet zeer hecrlyk, omdat meu 
1 niet kfl.n verzeilen, noch niet hen te oasird iTflaii i (tastom Ph/pritc de 
ftatium-, nam fi vifu dumtaxat intertueri („j Ha kquar,:> pojjït, 
vemtorem impulfum pmcipitM. ötuwpfiüs apud Gssnér., pag. 305. 
XII Deel. q 
