123 
de natuurlyke historie 
„ of twaalf ponden fmeer hebben , ’t welk in hardheid en deugd dat van 
’’ de geit overtreft. Hun bloed is zeer heet, men wil dat het zeer nabv- 
„ koomt by dat van den fteenbok in hoedanigheid en deugden ; dit bloed 
„ kan tot dezelfde gebruiken dienen als dat van den fteenbok ; de uitwerk- 
,, zeis zyn dezelfde, als men ’er eene dubbelde dofis van neemt; het is 
„ zeer goed tegen de pleuris ; het heeft de eigenfehap van het bloed vloei- 
„ baar te maaken , en de doorwaafleming te bevorderen. De jaagers ver- 
mengen zomtyds het bloed van den fteenbok met dat van den gems ; op 
„ andere tyden verkoopen zy het een voor het ander , waaruit men kan op- 
„ maaken, dat er weinig verfchil tulTchen is. Men kent de fchreeuw van 
,, den gemsbok met , zo hy geluid maakt is het van weinig belang want 
„ hy heeft llegts een zeer laag, weinig merkbaar, geblaet, gelykende naar 
„ de ftera van een geit, die heefch is; het is door dit geluid, datzv mal- 
„ kanderen roepen , inzonderheid de moeders en de jongen’ maar als zv 
„ bang zyn , of hunnen vyand bemerken , of iets gewaar worden , dat zy 
„ niet wel onderfcheiden kunnen , geeven zy daar van berigt door een ge- 
„ fchuiffel , daar ik ftraks van fpreeken zal. Het gezigt der gemfen is zeer 
„ doordringende, en daar is niets fyner dan zyne reuk ; zyn gehoor is even 
,, goed, want hy hoort het rainfle geluid, als ’er wat wind is, en die wind 
„ van een menfeh naar hem toewaait zal hy denzelven meer dan een halve 
„ myl verre rieken : wanneer hy dan iets riekt of hoort, en het zelve met 
„ zyne oogen niet ontdekken kan , begint hy met zulk een geweld te Ichuif- 
„ felen , dat de rotfen of de böffchen daar van weergalmen ; zo zy met ver- 
„ fcheiden by malkander zyn , worden zy daar allen bang voor ; dit ge- 
„ fchuiffel duurt zo lang als de adem het zonder herhaaling kan uithouden • 
„ het is eerft zeer feherp en wordt laager op het einde , het dier ruft 
„ een oogenblik, ziet van alle kanten om, en begint weder op nieuws, het 
„ hervat dit nogmaals , het is in eene groote onrufligheid , het klopt den 
„ grond met een der voorlle voeten , en zomtyds met beide ; het werpt zig 
„ op de rotfen , het kykt , het loopt op de hoogten , en als het iets ontdekt 
„ heeft , vlugt het weg ; het fchuiffelen van het mannetje is fcherper dan 
„ van het wyfje ; het gefchiedt door de neusgaten, en is eigenlyk niet dan 
„ een fcherp geblaas, gelyk aan het geluid, dat een menfeh zou maaken, 
„ zo hy de tong tegen het verhemelte, de tanden byna geflooten, de lip- 
„ pen open, en wat uitgeflooken houdende zyn adem flerk, lang en fchie- 
„ lyk uitblies. De gemsbok eet het. befte gras , hy verkieft de tederfte 
„ deelen der planten , gelyk de bloemen en knoppen ; hy houdt veel van 
,, eenige fterke kruiden , byzonderlyk van den everwortel en de genipa 
welke men voor de heetfte planten der Alpen houdt ; het drinkt zeer wei- 
„ nig als hy groene planten eet, hy houdt veel van bladerende tedere fpruit- 
jes der boomen opruwellen ; hy herkauwt, gelyk als de geit, na dat hy 
gegeeten heeft; hetvoedzel, dat hy gebruikt fchynt de groote hitte van 
zyn gsfe* kondigen. Men verwondert zig in dit dier over twee 
groote fchoone ronde oogen , die vol vuur zyn en de levendigheid van 
zyn inborft te kennen geeven; zyn kop pronkt met twee kleine hoornen 
