x66 
DE NATUURLYKE HISTORIE 
is, Pa/an (/) genaamd , en dat het in de maag dier bokken is, dat de 
oollerfche bezoard geformeerd wordt ; dat deze fleen niet flegts gevon- 
den wordt in Perfië, maar ook in Malakka en op ’t Koeijen-eiland, by kaap 
Comorin. Dat men onder de groote menigte bokken, welke men flagtede 
om het leger onderhoud te bezorgen , deze fteenen in de maag dezer dieren 
zogt , en dat men ’er die vry gemeen in vindt. Christoph. AcoJsta 
(pi) , herhaalt ten dezen opzigte ’t geen Garcias en Monard zeggen , 
zonder daar iets nieuws by te voegen. Eindelyk , om niets over te liaan van 
alles , wat betrekking heeft tot het hiflorifch verllag wegens dezen Heen, zul- 
len wy aanmerken , dat K.EMPFER, meer een geleerde dan een nauwkeu- 
rig waarneemer, in de provintie Laar in Perfië zynde, verzekert met de 
inboorlingen ter jagt gegaan te zyn van den bok pafan , die den bezoard 
voortbrengt, dat hy zegt daar den Heen, om zo te fpreeken,te liebben zien 
uithaaien, en wederom verzekert , dat dewaare oollerfche bezoard van dit 
dier koomt ; dat inderdaad de bok alm , waarvan hy ook de afbeelding 
geeft, in het zelfde land bezoards voortbrengt, even als de bok pafan, maar 
dat zy veel minder zyn in hoedanigheid : uit de figuuren , welken hy van 
deze twee dieren , den pafan en den ahu geeft , zou men geneigd zyn te 
denken , dat de eerlle figuur eer den geraecnen gazelle, dan den waaren pa- 
fan vertoont , en door zyne befchryving helt men over om zig te verbeelden., 
dat zyn pafan inderdaad een bok en niet een gazelle is , omdat hy hem een 
gelyken baard als die der bokken toevoegt ; en eindelyk uit den naam ahu , 
welken hy aan zyn anderen bok geeft , zo wel als uit zyne tweede figuur, 
fchynt men den lleenbolc eer dan den waaren ahu, die onze tzeiran, of 
groote gazelle is, te herkennen. Het geen nog zonderlinger moet voorkoo- 
men, is , dat K^mpfer , die de foort van dit dier van den oollerfchen 
bezoard fchynt te willen befliflen , en die verzekert , dat het de wilde bok 
is, pafan geheeten, ter zelfder tyd een man aanhaalt, welken hy geloof- 
waardig noemt, en die evenwel verzekert de lleenen van dien zelfden be- 
zoard in den buik der gazelles in Golkonda gevoeld te hebben. Dus koomt 
alles, wat men uit het fchryven van K^mpfer, over dit onderwerp Hei- 
ligs kan opmaaken, hier op uit, dat het twee foorten van wilde berg-bok- 
qunt ab eo tempore in hanc infulam apptllunt, Mrcos obtrimcent , lapidefque ex iis tollant, Verum 
nulli Perjicis bonitate comparari poffu'it. Dextri autem adeö funt Mauritani, ut facile quA in 
regione mti fint finguli lapides, dijcernere dijudkare pojfint Vocatur autem bic lapis Pa- 
zar fl Pazan , id ejl , hircorum Arabibus , turn Ferfis fjf Cornfone incolis: nos corrtipto. nomine 
Bezar , atquelndi maeis corrupte Bazar appellant , quafi dicas lapident forenfem: nam Bazar eorum 
lingua forem ejl, Garcias ab Horto, Anmat. Hifi, Inierprete Carolo Clusio, Rha- 
phelengia i 6 os. pag. 216. 
(O . Het koomt ons voor dat Kjïmpfer van Monard en Garcias, de naa- 
men van Cervi-capra of Capri-cerva , en dien van pafan , welken hy aan het dier vau den 
oofterfcheii bezoard geeft, ontleend heeft. 
(nO Generatur ifie lapis in vsntrkulis onimalmm.birco feré fimilium.arietis pragrjindis magni- 
tudins, colore rufo , uU cervi propemodtm , agili,^ acutijfimi ouditüs,d Ferfis appellate, 
auod variis Indice provinefis, uti in promontorio Comorim, nonnuUis Malncse lecis , turn etiam 
in Perfid £? Cfirajone, infulifque , quai ^ l^accA cegnomen adeptce Jura, invenitur, Christ. a 
• CosïA, Aromot. liber, cap. 36. inierprete Carolo Clusio, psg, 279. 
