de natuurlyke HIISTORIE 
i <?8 
tuur der bezoards onderzogt heeft, denkt, dat zy beftaan uit eene floiFe van 
dezelfde natuur , als die , welke zig in de gedaante van een glinfterend en 
gekleurd wynileen op de tanden der herkauwende dieren vaftzet; men zal uit 
de befchryving , welke hy gemaakt heeft van de bezoards , waarvan wy eene 
zeer talryke verzameling in des Konings kabinet hebben, kunnen zien, welk 
het wezendlyke verfchil zy tuflchen de oofterfche en wefterfche bezoards. 
Dus zyn de bokken of geiten der Ooft-Indien , of de gazelles van Perfie , niet 
de eenige dieren, die famengroeijingen voortbrengen, waaraan men den 
naam van iesoard gegeeven heeft; de gems (5), en milTchien de fteenbok 
der Alpen ; de boldcen van Guinée ( r ) , en verfcheiden dieren van Ame- 
rika ( r ) , geeven ook bezoards , en zo wy onder dezen naam alle de famen- 
groeijingen van dezen aart, ‘welke men in de dieren vindt bevatten, kun- 
nen wy verzekeren , dat de meeile viervoetige dieren , de yieefcbvree- 
tende uitgezonderd , bezoards voortbrengen , en dat 'er zelfs in de kroko- 
dillen , en in de groote flangen gevonden worden (t). 
fq') Wy 'onderzogten in Grauwbunderknd koomende , twee zaaken , waarvan wy te Po- 
fcliiaro reeds eenige kundfchap gekreegen hadden : het eerfle onderzoek betrof die ballen , welke 
men in de maag der gemfen vindt : zy hebben de grootte van een kaatsbal , en zyn zelfs zora- 
tyds wat grooter; de Duitfehers noemden dezelve Gemskugel, en beweeren dat zy dezelve met 
vrugt gebruiken kunnen gelyk de bezoard, die op dezelfde tvyze in de maag van zekere In- 
diaanfehe geiten geformeerd wordt. Foyage balie, par Jacob Spon ê? George 
Whei.er, /.yu» 1718. tam. II. pag. zjj . — . I5y Munich in een dorp , genaamd , 
dat aan den voet van het gebergte ligt, liet onze geleider ons zekere ballen of bruine klom- 
pen zien van de dikte van een hoendcrey of wat minder ; deze ballen zyn eene ibort van te- 
derén en onvolinaakten bezoard , die in dit land gemeenlyk in de maag der rhebokken gevon- 
den worden , hy verzekerde ons , dat zy groote kragt hadden , en dat hy dezelve dikwils aan 
vreemdelingen verkogt; hy fcliattede hen op tien écus het Huk. Fo^ages des MiJJlonaires , torn. 
I, pag. 129. 
Cr') In Congo en Angola, vindt men in den buik der wilde bokken, ais zy oud beginnen te 
worden, zekere fteenen, die naar den bezoard gelyken, die der mannetjes gaan voorde belle, 
en worden door dc Negers opgegeeven als een beproefd middel in verfcheiden ziekten , byzon- 
derlyk tegen vergift. Hifi. gétiér. des Foyages par Mr. r^bl>ê Prevost, tonv. F. pag.^i. 
(j) Hccepimus a peritis venatorihus reperiri lapides bezoard -in ovibm illis peruinis cormum 
expertibus , quasBievims vocant; Cfant enimalia cormaaTmucxvocata, ^alia, quas dkuntGvor 
nacas) preetersa in Teuthlalma^ame,^!/» caprarum mediscrüim paulave majori confiant magnitudi- 
ne .... Deinde in quodnm damarum genere, quas Macatlchichiltic aut Tcmamayame appellant. .. 
Nee 'non in ibicibus, quoriim bic rsdundat cvpia; ut Hif panos ö* apud harte regionem frequentes cef‘ 
vos taceam in quibus quoque efi iabidem , de quo prefens eji inftitutus fermo reperire : Capreas etiam 
cernuum expertos , quas audio pajjlin reperiri apud Peminos, ut Jummatim dicam , vix ejl eer. 
vorum caprearwnque gemis ulltm , in cujus ventriculo atidve intemd parte , fud fponte, ex ipfis 
alimoniis excrementis , lapis bis qui etiam in tauris vaccifque folet offendi, non paulatim concrejeas 
gmeretur, multis fenjim aéiitis £f cobarefcemibus membranulis quales funt ceeparum. Idei 
non niji vetudijjims ^ Jenia pene confeBis lapides hi reperiwitur neque ubique fed certis ftatisque 
locis VariU bos lapides reperies formis (f coloribus; alias neinpe candêfcentes_, fujcos alias , 
alias luteos, qtiofdam cinereos nigrofque ö* vitri aut ohjidiani lapidis modo micantes, Hos ovi, illos 
rotunda fignra ö* alios triangula, (fic. Nard. Ant. Recchi apud Hf.rnanoj pag. 325 
^ 32Ó — Wapper vondt in de maag van een wilde geit, die de Spanjaards Cornera de 
Terra genaamd hebben , dertien bezoard fteenen van vetfchillencie liguuren , waarvan zommigen 
naar koraal geieekeu , Ichoon zy geheel groen tvaren toen hy hen ontdekte ; vervolgens kree- 
„gn zy cene afchgrauwe kleur. Hifi, générale des Voyages par M. l' ribbe Prevost, tam. 
XII pag-3^^^ Halo. Deze Cornera de terra is niet een geit of gazelle, het is de Lama van Peru, 
^ is nog een andere fteen, welken men den kap-Jlangen-fteen noemt; hy koomt van 
een 
