BESCHRYVING VAN HET KABINET. 
m 
wils zodanige zc-lfftandigheden voor pit hebben, die niet dan door zeer bui* 
tengewoone toevallen tot in deze plaatfen kunnen doordringen , daarentegen 
koomen deze zclfllandighedtn gemakkelyk met de ipyzen in de maag en in 
de darmen ; ik heb in den pens der offen , welke ik ontleed heb, een 
groot getal klontjes fteenzand gevonden , die voor de pitten van verfcheiden 
bezoard-fteenen zouden hebben kunnen dienen. 
BoNTius zegt, dat de oofterfche bezoarden in den buik zitten van die 
dieren, die dezelve voortbrengen ; daar worden zodanige dieren in verfchei- 
den provintiën van Perfië gevonden. KiEMPFER onderzogt hebbende, wat 
men in die landen dagt wegens dat gedeelte der dieren , waarin de bezoarden 
gevormd worden, verhaalt dat het de portier of de bodem der vierde maag 
is; dat, zo de bezoard daar al niet wordt voortgebragt, hy zig daar ten min* 
ften onthoudt en in grootte toeneemt, en dat zo hy met wel tuflchcn de 
plooijen der maag vaft zit, hy door den portier heen gaat, de lengte van 
den darmbuis volgt, en met de uitwerpfelen naar buiten wordt gedreeven ; 
maar die faÓ:a zyn niet beweezen, niet een Wapneemer heeft een dier geo- 
pend dat bezoarden voortbrengt, om naauwkeurig teweeten welke deden de- 
zelve ^bevatten. K^mpfer heeft van den bezoard ilegts volgens verhaalen 
gefpi;ooken , waarvan de meeften niet zeer waarfchynelyk zyn. 
Ik heb eenezaak opgemerkt, die reden geeft om te vermoeden, dat de be- 
zoarden in de maag of in de darmen van de dieren, die dezelve vóórtbren- 
gen , gevormd worden ; ik heb op de baktanden der herkaauwende dieren , 
gelyk de offen , de rammen , de bokken , de buffels , de gazellen , de her- 
ten , de damherten , de rhebokken , enz. eene laag van eene zwartagtige 
en glimmende ftof gevonden , met eenige fchitterende tinten , die verguld 
of gebronsd fcheenen;op die plaatfen, alwaar de ftof eenige dikte heeft, be- 
dekt zy eene witte kalkagtigheid ; ik heb ook op verfcheiden wcfterfche bezoar- 
den eene laag van eene gelyKe ftof gevonden aan die , welke de baktanden 
der herkaauwende dieren bekleedt ; zy heeft dezelfde kleuren en dezelfde 
fchitterende en vergulde tinten ; deze ftof kan niet dan van de groentens 
koomen , waar op deze dieren graazen , en welke zy geeven ; terwyl zy her- 
kaauwen hegten de fappen, welke zy daar uitdrukken, zig aan hunne tanden 
vaft en maaken daar eene foort van kalkagtig beflag, overeenkomftig met de 
verdikte ftoffen der raauwe kruiden, waarmede zy zig voeden; men kan ook 
niet zeer twyfelen of deze zelfde fappen , die op de tanden der herkaauwende 
dieren dik en hard worden, worden ook dik en hard op den buitenkant van 
de laagen der bezoarden , die in derzelver maagen of darmen huisveften , dewyl 
de wefterfche bezoarden met eene gelyke ftof bekleed zyn als die, welke aan de 
tanden zit, en dat het zonderling kenteken der vergulde en gebronzeerde 
weerfchynen even fchitterend is op de bezoarden als op de tanden ; de oos- 
terfche bezoarden hebben die w..erfchjnen niet, maar derzelver oppervlak- 
te is even blinkend als uie der ftof, die de tanden bedekt , zy heeft denzelf- 
den grond van kleur, en ^derzelver zelfftandigheid fchynt eenige overeeii- 
komften te hebben met de faamgegroeide fappen van kruiden ; men zoude 
kunnen vermoeden , dat zy gedeelcelyk uit die fappen en gededtelyk uit eene 
