BESCHRYVING VAN HET KABINET. 
193 
beter onderrigt was geworden toen hy zeide , dat de vorming van den be- 
zoard van de hoedanigheid der kruiden afhangt, waarmede het dier zig 
voedt; de lymagtige, welriekende en harftagtige kruiden , die op verheven 
plaatfen in warme landen groeijen^ fchynen in de daad meer gefchikt tot 
de voortbrenging van den bezoard. Maar daar zyn weinig landen , waarin 
de kruiden , door den aart van den grond , door de hoedanigheid van de lugt 
en door de werking van de zon, gefchikte fappen verkrygen om ooflerfche 
bezoarden te vormen ; het maakzel des lighaams moet ook tot die vorming 
medewerken ; want het fchynt niet dat alle foorten van dieren bezoarden 
voortbrengen , zelfs niet in heete landen. 
Ik heb reden om te vermoeden, dat in alle landen de fappen der kruiden 
op de baktanden van verfchillende foorten van herkaauwende dieren, welke 
ik boven reeds opgeteld heb , eene ftof voortbrengen , die weêrfchynen heeft 
van ppne verffulde of gebronsde kleur, want ik heb dezelve by alle individus 
Im dieSen opgemerkt, welke ik ontleed, of waarvan ik flegts de 
geraamte gezien heb, maar die ftof hegt zig met aan de bezoards dan m die 
landen alwaar de dieren gevonden worden , welken de wefterfche bezoards 
geeven’ die daar medebekleed zyn, men zegt dat zulks inAmerikais; de blin- 
kende èn vergulde ftof bekleedt derzelver op een volgende laagen , zonder 
in het binnenft van die laagen door te dringen, of ten minften zonder daar 
haare bruine kleur aan mede te deelen , gelyk by den oofterfche bezoard; want 
de inwendige zelfftandigheid der laagen van den wefterfchen bezoard is wit 
of geelagtig ; daar is reden om te denken dat deze bezoard van een herkaau- 
wend dier koomt , en dat de geen, die niet met eene vergulde ftof bekleed 
zyn , van dieren koomen , die niets van die ftof op de tanden hebben zitten. 
Ik heb een bezoard gezien, die in den kronkeldarm van een paard gevonden 
dezelve heeft geenen goudagcigen icorll, ook hebben de tanden var>. 
was 
het paard ’er geenen ; maar waarom vermengen zig de zamengegroeide fa>p- 
pen die dien korft van de wefterfche bezoarden maaken , niet met het ka'ik- 
nf fteen-afftiff gedeelte, gelyk aan den oofterfchen bezoard? Waarom heeft 
de oppervlakte van dezen bezoard geene weêrlchynen van eene vergulde 
of sreH-onsde kleur, gelyk de wefterfche bezoarden ? Deze yerfchillep koo- 
mef mfftchien niet dan van die, welke tuflehen de hoedanigheden van de 
Sppen der planten en van de fteenagtige of kalkagtige gedeeltens belb.an ; 
Sneer de kriftallyne deeltjes overvloedig en zuiver zyn, gefchiedt d.erzel- 
ver kriftallizatie miffehien met teveel geweld, om de vermenging 11., et het 
zameneegroeid fap der kruiden toe te laaten. 
De kriftallizatie van den wefterfchen bezoard is zeer regel-^naatig en 
fchvnt zeer zuiver; na een der laagen van dien bezoard te h'-bben afge- 
broken, wordt men, met het bloote oog, in de dikte van de n laag, kleine 
dwarfche en blinkende ribbetjes of vezels gewaar ; als men d.ezelve door een 
mikroskoop befchouwt, vindt men dezelve nog blinkende;;- , en ziet men dat 
het kriftallyne fpiesjes zyn , die van binnen naar buiten gerigt ftaan , van den 
binnenkant namelyk naar den buitenkant van den laag; de langfte van die 
fpiesies ftrekken zig van den eenen kant tot den anderen uit, en laaten 
Xil Deel. B b 
