DE NATUURLYKE HISTORIE 
*45 
en in die betrekking nadert het tot de herkauwende dieren , en vooral naar 
den kleinen rhebok, die ook herkauwt, fchoon hy geene hoornen heeft ; 
maar alle deze uitwendige kenmerken zyn niet genoeg , zy kunnen ons niet 
dan gillingen verfchafFcn ; de befchouwing alleen der inwendige deelen kan 
de natuur van dit dier befliflen , ’t welk tot heden toe niet bekend is. Ik 
erken zelfs, dat het alleenlyk is uit inzigt om de vooroordeelen van de raees- 
ten onzer leezeren niet te kwetfen , dat wy het zelve agter de bokken en gei- 
ten , de gazelles , en de kleine rheetjes gefteld hebben , fchoon het ons voor- 
koomt daar zo verre af te zyn , als van eenig ander gellagt. 
Marc Paul, Barbosa, Thcvemot, Vnrifr Phtlippe de Marini, heb- 
ben zig allen meer of min vergift in de aanduidingen , wtijke zy van dit dier 
gegeeven hebben (jf). Het eenige , dat daar waar in is, en waaromtrent 
zy overeen koomen , is, dat de muskus geformeerd wordt in een zak of ge- 
zwel by den navel van het dier , en het fchynt uit hunne getuigeniffen , en uit 
die van eenige andere Reisbefchryveren , dat het mannetje alleen de goede 
muskus voortbrengt; dat het wyfje ook wel denzelfden zak byden navel heeft, 
f/") Paolo befchryft het op deze wyze: Het heeft hair zo dik als dat van ’t hert; het 
heeft de voeten en den ftaart als van de gazelle, en heeft, even ah deze , geene hoornen. 
Het heeft vier tanden van boven drie vingers lang, fyn en wit als yvoor; twee die opwaards 
loopen en twee naar beneden gekeerd, en dit dier is fchoon om te zien. By volk maan krygt 
het een gezwel aan den buik by den navel, en dan vangen de Jaagers het en openen dit ge- 
zwel. Barbosa zegt, dat het meer gelyki naar de gazelle , maar hier in kooint hy niet 
overeen met de andere Schryvers , dat hy het zelve wit hair toefchrylt , zie hier zyne eigen 
woorden : „ De muskus wordt gevonden in kleine witte dieren , die naar gazelles gelyken , en 
„ die tanden hebben als de olyfanten , maar kleiner. Deze dieren krygen eene foort van ge- 
„ zwel onder den buik en onder de borft , en als de Hof ryp is krygen zy zulk eene jeukte , 
„ dat zy zig tegen de booinen wryven , en ’t geen ’er als dan met kleine korrels uitvak is de 
„ befte en volmaaktfte muskus.” De befchryving, welke de Hr, Thevenot geeft, ftrookt 
nog minder met de andere , hy fpreekt ’er van in deze bewoordingen : ,, Daar is in deze lan- 
„ den een dier, dat in den fiiuit naar een vos gelykt,en niet grooter is als een haas: het heeft 
„ hair van kleur als de herten , en tanden als van een hond ; het brengt zeer voortreffelyke 
„ muskus voort ; het heeft aan den buik een blaasje , dat vol bedorven bloed is , en ’t is tiac 
„ bloed, waaruit de muskus beftaat, of dat de muskus zelve is; men ontneemt het hem, en 
„ men overdekt ftraks met leder de blaas, die afgefneeden is, om te voorkooinen, dat de 
„ reuk niet verviiegc; maar het dier overleeft de bewerking niet lang.” De befchryving van 
A. Pigafetta, die zegt, dat het muskus -dier van de gertalte van eene kat is, ftrookt niet 
met die der andere Schryveren. De befchryving van Vader Philippe de JWarini koomt 
nog minder overeen; want hy zegt, dat dit dier een kop heeft als een wolf, en Vader Kir- 
CHER vertoont het in de afbeelding , welke hy daarvan geeft, met een varkcnfniiit,’t geen mis- 
fchien de fout is van den graveerder, die het ook nagels in plaats van gekliefde hoeven geeft. 
SiMEoN Setiii verwydert zig nog meer van de waarheid met dit dier van de grootte van een 
eenhoorn , en zelfs als die ibort 'zynde , te vertoonen. Zie hier zyne woorden.: „ de muskus 
„ van mindere waarde is die, welke men nit de Iiidiën brengt, die naar den zwanen trekt, en 
„ de minfte van allen is die van China, al die muskus formeert zig onder den navel van een 
„ zeer groot dier , dat maar eenen hoorn heeft, en dat naar een rhebok gelykt. In den brons- 
,, tyd k^gt het by den navel een opliooping van dik bloed, dat een gexwel maakt, en defniatt 
belet hem te drinken en te eecen, hy rolt zig op de aarde, en werpt dac vuil bloed uit, ’c 
„ welk geltold zynde na een aanmerkelyken tyd dien Herken reuk verkrygt.” Alle deze Schry- 
vers koomen overeen wegens de wyze, waar op de muskus zig formeert iii de blaas of in het 
gezwel, t welk zig aan den navel van het dier vertoont als ’t in den bronstyd is. /Jncienne$ 
Relalions des Indes & de la Chine, pag. aid. enz. 
