4 
DE NATÜURLYKE HISTORIE,' 
Men verkoopt gemeenlyk alle de lammeren, die zwak zyn, aan den llagter, ca 
men behoudt, om optebrengen, geene andere, dan die de fterkfte, de dikfte,, 
en de woUigfte zyn : de lammerep van de eerfte dragc zyn nooit zo goed als die van 
volgende dragten; indien men die geenen. die in de maande» oftober, novem;- 
ber, december, january, en febriiary geboren zyn, wil opvoeden , houm men hen, 
geduurende de» wintqr, op ftal, men laat hen niet dan diés avonds en des morgens 
uitgaan om te zuigen , en men brengt hen niet in *t veld dan in ’t begin van april: 
eenigen tyd te voren geeft men hen dagelyks wat gras, om hen aan dat nieuw 
voedzel allengs te gewennen j men kan hen op de maand, fpeenen, maar het is be- 
ter dat niet dan op. de zes weeken of twee maanden te doen ; men verkieft altoos, 
de witte lammeren zomier vlekken boven de zwarte of gevlekte, omdat de witte, 
wol beter verkogt wordt dan de zwarte of gemengde. 
Het lubben moet vó.ór den ouderdom van vyf of zes maanden gelchiedeu , of zelfe 
wat laater , en kan in de lente of in den herfll verrigt worden , mits dat het weder 
zagten gunflig is*, deze bewerking gefchiedt op twee wyzen: de gemeende is de 
inlfayding; men haalt de zaadballen door de gemaakte opening uit_, en men. neemt 
die ligtelyk weg : de andere manier is zonder infnydingi- men bindt alleenlyk de 
beurièn boven de 2;aadfaallen af, met een dun touw, dat men wel vaft aanhaalc: 
door die fterke drukking worden de vaten, die op de zaadballen uitlopen, ver,- 
delgd; de eene en andere bewerking maakt het lam ziek en droevig, en men zaj, 
wél doen met het zelve, geduurende twee of drie dagen, zemelen te geeven met wat. 
zout gemengd , ora_de afkeerigheid van voedzel, die dikwils op dezen flaat volgt^ 
voor te komep. 
Op het eerfte jaar verliezen de fchaapen van de beide kunnen , gelyk ook de ha- 
mels, de twee voorde tanden van het onderd kaakebeen ; zy hebben , gelyk men 
weer, geene fnytanden in het hovend kaakebeen i op de agttien maanden vallen de 
twee tanden, die naby de twee eerde liggen, insgelyks uit, en. op. do drie jaat 
is derzelver aller plaats door anderen weder vervuld: zy zyn. dan gelyk en wit; maar, 
naarmaate het d.ier ouder wordt, ontkaöen zy zig, verdompen, en worden onge- 
lyk en zwart: men kent ook den ouderdom van den rara aan de hoornen i zy ko-- 
men reeds in ’t eerde jaar, te v.oorfchyn, zyn dikwils zelfs by de geboorte te zien., 
en groeijen alle jaaren, zo lang het dier leeft, een ring aan. Gemeenlyk hebben de 
wyfjcs geene hoornen, maar zy hebben beenagtige, knobbels op ’t hoofd, terzelf?. 
der plaatfè, daar de horens van de rammen groeijen,: daar zyn egtereenige ooijen, 
die twee, en zelfs vier,, bore»s hebben j deze ooijen zyn gdyk aan andere; haare 
horens zyn vyf pf zes duim lang, minder gedraeid dan, die der rammen, en wan- 
ceer daar vier horens zyn, zyn fte twee buitende koper dan de twee andere.. 
De ram is in daat om op den ouderdom van agttien maanden voort te teelen , en , 
op het jaar kan het ooy koppelen : men zal egter wél doen met te wagten, dat de 
ram drie, en het ooy twee,jaar oudis., voordat men die vermenging toelaat; het al 
te vroege voortbrengzel , en zelfs de eerde werping, van deze dieren is altoos zwak 
en kwalyk gefteld : één ram is genoeg voor vyf en-twintig of dertig ooijen : men 
kied hem uit de derkde en fchoondevanzynefoop;, hy moet horens hebben, want 
daar zyn rammen, die dezelve niet krygen, en die rammen zonder hoornen zyo 
in deze klimaa' en tuinder derk, en minder gefchijet voor de voortteeling : een fchoa* 
jie en goede rara moet een fterken en dikken kop hebben een breed voorhoofda. 
