V A N H E T S c H A A P; g 
groote en zwarte oogen, een korten platten neus, groote ooren, dikken hals, lang 
en verheven lyf, breeden rug en kruis, groote zaadballen, en langen ftaart: de 
befte van allen zyn de witte, wél voorzien van wol op den buiic, op den ftaart, 
op den kop, op de ooren en zelfs op de oogen : de ooijen, welker woi de over- 
vloedigfte , de gevuldfte, de langfte, de zagtfte, en de witfte is , zyn ook 
de befte voor de yoortteeling , byzonderlyk zo zy tevens een groot lighaam , dik- 
ken hals, en lugtigen gang, hebben; men neemt ook waar, dat zy, dieeernwgcr 
dan vet zyn , zekerer vóórtbrengen dan de andere. 
_ De tyd, dat de ooijen ritzig worden, is van het begin van november tot het 
einde van april ; zy kunnen egter op alle tyden van ’t' jaar koppelen en bevrugt 
worden, zo men haar, zo wel als aan den ram, voedzel geeft, dat haar verhit, 
gelyk zout water, en hennip zaad brood; men laat haar elk drie of vier maaien dek? 
ken, waar na men haar affeheidt van den ram; die zig by voorkeur met de oude 
ooijen koppelt, en dejongfte verontwaardigt; men draagt zorg van hem, geduur 
rende den tyd der koppeling, niet aan regen of harde winden bloot te ftellen, de 
vogtigheid belet haar te houden, en eeii donderflag is genoeg om haar eene mis- 
geboorte te doen krygen: een dag of twee nadat zy gedekt zyn geweeft, brengt 
men haar weder tot de gewoone leevenswyze, en men houdt op > met haar zout 
water te geeven, waar van het aanhoudend gebruik, zo wel als van het gemelde 
en ander heet voedzel , niet miflfen zoude haar ontydig te doen werpen; zy draur 
gen vyf maanden, en werpen in ’t begin der zesde ; zy brengen gemeenlyk maar 
één lam, en zomtyds twee voort, in de hectfte klimaaten kunnen zy tweemaal 
s jaars voortbrengen, maar in Frankryk en in de koudfte landen, werpen zy maar 
eens in t ]aar : men laat den ram by eenige tegen het einde van july of in ’t begin 
van augultus- komen om lammeren in jannary te hebben ; men breno-t hem vervol' 
gens y een grooter getal in de maanden van lèpteinber, oélober, en november, 
en men neert' overvloed van lammeren in de maanden van febmary , van maart , en 
van ^ru ; men kan er ook eene menigte hebben in de maanden may, iunv. iulv 
augnftus en fepteraber, cn zy zyn niet zeldzaam, dan in de maanden, odob/r’ 
november, en december. *’ 
Het ooy heeft zeven of agt maanden lang melk en in een grooten overvloed: die 
melk IS een vry goed voedzel voorde kinderen en voor de landlieden;, men maakt 
erook zeer goede kaasjesyan, inzonderheid als men dezelve met koeijen melk ver- 
mengt; het imr van de ooijen te melken is onmiddelyk voor dat zy naar ’t veU 
pan, o zodrazy vandaar temgkoomen, men kan haar. in den zomer tweemaal, 
en m den winter eens , ’s daags melken. 
nn dtaagen , vet , omdat zy dan meer eeten dan 
op andere tyden; gelyk- zy zig dikwils kwetlèn , en dikwils vóór haaren tyd wer<- 
zy ligtelyk onvrngtbaar, en brengen niet zelden monfters voort; 
dat is opgepaft wordlen, kunnen zy haar geheel leeven lang voortteelen, 
7v on den ouderdom van tien of twaalf jaaren^ maar gemeenlyk zyn 
Sn Jaaren reids oud en gebrekkig; de ram, die twaalf of veer- 
moet hem on agtjaar goed voor de voortteeüng; men 
ineften oude ooijen vet 
tea ik n! den ram, fchoon dus behandeld, heeft altoos een lieg- 
> d t van het ooy, is week en fmaakdoos , daar dat van den hamel al- 
A 3 
