6 DE N A T U U R L Y K E HISTORIE, 
leen fappig, lekker, en boven alle andere foorten van gewoon vleelch te verkie- 
zen is. 
De lieden , die een troep willen maaken , en daar voordeel mede doen , koopen 
ooijen en hamels van agttien natonden of twee itoc oud : men kan ’er honderd on- 
der ’t geleide van eenen harder llellen ; zo hy wakker en bekwaam is , en van een 
goeden hond geholpen wordt, zal hy ’er weinige van verliezen. Hy moet hun 
voorgaan als hy hen naar ’t veld leidt, en hy moet hen gewennen om zyne ftem 
te verftaan, en om hem te volgen zonder ftille te ftaan, en zonder af te wyken ih 
korenvelden, in wyngaarden, boffchen, of in eenige beteeUe landen, als waarin 
zy veel fchade zouden doen ; de hellingen der heuvels , en de vlakten boven de 
heuvelen verheven, zyn de plaatfen, die befl: voor de fchaapen Ichikken; men 
vermydt om hen in laage, raoeraflige, of vogtige, plaatfen te leiden: men voedt 
hen des winters op ftal met zemelen, met knollen, met hooi, ftroo, rupsklave- 
ren, hanekarametjes , bladen van olm boomen, van eflchen-booraen , enz. Men 
laat hen dagelyks, ten ware het weder uittermaate flegt mogt zyn, uitgaan, maar 
dit is meer, opdat zy zig eens vertreeden , ' dan om hun voedzel te laaten zoeken , 
en in het ongunftig jaargetyde leidt men hen niet dan ten tien uuren des morgens 
naar ’t veld, en men laat hen daar vier of vyf uuren lang, waarna men hen laat 
drinken , en ten drie uuren na den middag t’huiswaard leidt : in de lente en in den 
herfft daarentegen laat men hen uitgaan zodra de zon de ryp of de vogtigheid 
heeft opgetrokken, en men leidt hen niet dan met zonnen -ondergang weder naar 
huis : het is in deze twee jaargetyden ook genoeg hen eens daags tè laaten drinken , 
voor dat men hen naar de kooi te rug leidt, alwaar zy altoos voeder moeten vin- 
den , maar in eene mindere hoeveelheid dan des winters ; het is des zomers alleen, 
dat zy al hun voedzel in ’t veld moeten haaien; men leidt hen daar tweemaal daags , 
en men laat hen ook tweemaal drinken : men Iaat hen ’s morgens zeer vroeg uitlo- 
pen , en men laat hen geduurende vier of vyf uuren weiden, waarna men hen laat 
drinken en weder te rug leidt naar de fchaapskooy, of naar eenige andere plaats 
daar zy lommer hebben : ten drie of vier uuren na den middag, tils de grootfte hit- 
te begint te verminderen , laat men hen wederom weiden tot op het einde van den 
dag: men zoude hen zelfs den geheelen nagt in ’t veld moeten laaten, gelyk men 
in ‘Engeland doet, zo men niets van den wolf te vreezen hadt; zy zouden daar te 
fterker, te zinlyker, en te gezonder, door zyn: gelyk de al te groote hitte hen 
veel ongemak geeft, en de zonneftraalen hen het hoofd bedwelmen, en draeijin* 
gen veroorzaaken, zo zal men wél doen met plaatfen te kiezen die tegen de zon 
aanliggen , en hen des morgens te leiden naar die fchuintens der heuvelen, die door 
de vroege zon befcheenen worden, en des namiddags naar die hellingen, die tegen 
de daalende zon aanliggen , omdat zy in ’t weiden den kop altoos in de fchaduwe 
van hun lighaam kunnen houden ; eindelyk moet men vermyden van hen niet te 
laaten trekken door plaatfen , die met doornen, diftelen, brandnetels, ftruwellen, 
enz, heilagen zyn, zo men begeert, dat zy hunne wol behouden. , 
In drooge landen, in Iiooge lireeken, alwaar een overvloed van wilde thym en 
andere welriekende kruiden voor handen is , vindt men het fchaapenvleeïch van 
eene betere hoedanigheid, dan in laage landen en vogtige valeijen, ten zy die vlak- 
ten zandagtig zyn , en naby de zee liggen , omdat dan alle kruiden en planten 
zoutagtig zyn, en het fchaapeuvleefch nergens zo goed is als in die gezouten land$* 
