s 6 DE NATUURLYKE HISTORIE, 
• 
De ram, en alle de dieren van ?yne foort, hebben my toegefcheenen zo fterk 
■raar den os te gelyken , door de plaatfing en de gedaante der vier maagen , der 
ingewanden, enz, dat ik die deden, in eene ooije ^zien QPl. II/), heb doen 
afbeelden oni de ingewanden aan te wyzen , die zig , by de opening van den on- 
derbuik, in de meelten der herkaau wende dieren vcriuunen j ik zoude die afbeel- 
ding naar eenen os hebben laaten niaaken , en dezelve zoude in de beichryving 
van den dier (Deel IV van dit Werk) gevonden zyn geworden, indien het niet 
veel gemakkelyker ware geweeft de teekening te maakcn naar een dier , zó klein 
als de ram, in vergelyking van den os: de* onderbuik door twee infiiydingen geo- 
pend zynde, de eene in de lengte, en de andere in de dwarfchte, heeft men 
de vier lappen {AA AA) naar buiten omgeflagen, en men zag de pens ( 5 ), 
welke het grootft gedeelte van delinkerzyde befloeg, de muts (C;, die agter het 
middelrif (Z)) lag, de boekenpens (iS), en de lebbe (F), en de darmen (GG), 
die het agterfte gedeelte van de pens omringden. _ 
De ram, wan welken de afmeetingen voor de uiterlyke lighaamsdeelen , hier bo- 
ven opgegeeven, genomen zyn, woog zeven-en-vyftig ponden; hy heeft ook 
ten onderwerpe gediend, voor het onderzoek der zagte deelen; ik gaa de omftan- 
dige befchryving van alle die deelen , welke naar die van den os gekeken , met 
ftilzwygen voorby, want het is genoeg hier hunne voornaarae afmeetingen, tot 
een tafel gebragt, optegeeven, om hunne grootte, betrekkelyk tot die van het 
dier, te bepaalen; maar het is noodzaakelyk eerft de verfchillen aanteduiden wel- 
ke in zekere deelen , met die van den os vergeleeken , of in zig zelven befchouwd, 
gevonden worden. 
By het openen van -dezen ram vondt men dat het netvlies naar dat van den os 
geleek ; de tepeltjes van de pens waren breeder naar evenredigheid van liunne leng- 
te, en de gedaantens van het netwerk uitgeftrekter, in vergelyking van de hoogte 
van hunne middellchotjes, dan in denos: hetgetal der bladen van de derde maag 
is niet altoos het zelfde in verfcheiden onderwerpen , ik heb 'er omtrent zeftig in 
eenigen, en tagtig in anderen geteld. 
De lever woog vyftien oneen, dezelve was roodagtig van kleur. De galblaas 
ftrekte zig anderhalven duim buiten de lever uit : het vogt der gal was helder, en 
olyfkleurig, dat is te zeggen van een geelagtig groen; men vondt hetzelve ter 
zwaarte van een gros en negen -en -veertig greinen; ik heb in de lever van dezen 
ram, die in de lente van den jaare 1754 is onüeed geworden, eene zeer groote 
menigte wormen gevonden, botjes gebeeten , volmaakt gelykende naar die , 'welke 
jk in de lever van eene ezelin gevonden heb; hierom wys ik te rug op de befchry- 
ving, welke ik van die v/ormen gegeeven heb, op de hiftorilche zekerheden welke 
ik aangaande dat onderwerp heb bygebragt, op de afbeeldingen van die gekorve- 
nen,naar herleven geteekend,in het IV Deel van dit Werk, bladz. aoS.eneenige 
volgenden, cn PI. XII, fig. 2, 3, en 5. De wormen van den ram, over 
welke ik hier handel, waren niet alleen door de galbuizen verfpreid, maar men 
vondt ’er ook in het vogt der gal zelven : zy waren in zeer grooten getale in alle 
x 3 ie deelen , en van zeer verfchillende grootten ; de grootfte hadden byna dezelfde 
maaten als die uit de lever der ezelin, van welke ik melding gemaakt heb; de 
kleinte waren als dunne draadjes, van één of twee lynen lengte, men vondt ze 
voornamelyk in de galblaas, en zy zwommen in_ dat vogt : ik heb dezelfde v/or- 
men 
