VANHETVARKEN. 
kring te befluip, dat wy haar zullen kunnen leeren kennen; het is niet door haar 
uit byzondere inzigcen te doen werken, dat men haar zal leeren beöordeelen oF 
haare oogmerken ontdekken; het is niet door haar onze denkbeelden te leenen 
dat men de bedoelingen van den Schepper der Natuur zal opfpooren ; in plaats van 
de grenzen haarer magt te vernauwenj moeten wy dezelve tot in het oneindige uit- 
trekken, men moet niets onniogelyks zien , alles vcrwagten , en ondei'ftelieiijdat 
a es, wat kan zyn , waarlyk is; de twylFelagtige foorten, de onregelniaatige voorc- 
^engzels, de biüten-ordelche wezens, zullen dan ophouden ons te verwonderen, 
en dezelve zullen in de oneindige orde der dingen zo noodzaaklyk worden als de 
nm-?. tulTchenruimten van den keten, zy raaaken de knoopen, 
wyzen ’er ook de uiterftens van aan: deze wezens zyn 
Ia?", dierbaarc afdrukzels, die eenig in hun foort zyn, 
aann de Natuur, minder overeenkom fHg met haar zelve fchynende, enzigmin- 
lin*’’ u wetten bindende, zig openlyker vertoont; waarin wy zonder* 
dp^^ befpeiiren, vlugtige trekken opmerken, die ons aandui* 
n, dat haare oogmerken veel algemeener zyn dan onze belchouwingcn , en dat, 
toefchry^ven doet, zy ook niets doet uit die inzigten, welken wy haar 
var£^<rSSdïh? aanmerkingen maaken op het geen wy wegens het 
den wv nfet^pip^^^ ' bedenkingen aan , en wor- 
dit dW gevolgen uit dit zonderling maakzel te trekken? 
vnrmd i-o ^ naar geen oorlpronkelyk , b5rzonder, en volmaakt, ontwerp ge- 
baar J? bet een famenaelzel is van andere dieren : het heeft blyk- 
of bever deelen, daar hetgeen gebruik van maaken kan; 
het heeft vingers, waarvan alle de beenderen volmaaktelyk geformeerd zvn en 
le hetzelve egter nergens toe dienen ; de Natuur is derhalven , in het maaken van 
haare gewrogien , wel verre af van zig aan eind-oorzaaken te willen onderwerpen ; 
Waarom zoude zy nii en dan geene overtollige deelen plaatlèn , daar zy zo dikwils 
g2 rekkig is in de wezendlyke deelen te Ichenken? hoe veele dieren zyn ’er niet , 
zintuigen en ledemaaten beroofd zyn? waarom wil men, dat, in yder in- 
nipf- ^ zy voor andere, en noodzaaklyk voor het geheel? is het 
ditipn bevinden , dat zy malkanderen niet belcha- 
kanH ’ binder kunnen groeijen , en zig ontzwagtelen zonder m .I- 
niet over en weder uit te wiflehen of te bedekken ? -alles, wat malkanderen 
bedaar”^® benadeelt om malkander te verdelgen, alles wat te faraen beftaan kan, 
leninrip oiiOchienzyn’er minder betrekkelyke, nuttige, of noodzaakelyke, dee- 
Wk wv wezens, dan onverfchiliige, nuttelooze, of overtollige; maar, ge- 
neer de H zeker oogmerk brengen willen, zo onderftellen wy, wan- 
in dezelv verborgen nuttigheden 
beftaanivf-a verbeelden ons o vereen komften, die geen grond hebben, die niet 
ren: wvi®, dingen, en die alleenlyk dienen om dezelve te verdonke- 
’t Welk IR ^denken niet, dst wy deWysgeerte verbafteren , dat wy haar voorwerp, 
werkt tp . dingen te weeten , om de wyze , waar op de Natuur 
ontaarten doorgronden, uit het oog verliezen , en in loutere eind-oorzaaken doen 
Hoe der dirf*' rn de plaats van dit wezendlyk voorwerp der l’hilofofie, het 
K denkbeeld bezig houden, en het waarom der 
' H 
