DE NATUURLYiCE HISTORIE^ 
64 
den; men fpeent hen vyf weeken daar na, en men geeft hen ’s morgens en ’s a- 
vonds huy met zemelen gemengd , of flegts lauw water met gekookte groentens. 
Deze dieren houden veel van aardwormen en zekere wortelen, gelyk die van 
de wilde krooten ; het is om deze wormen te vinden, en om die wortels te fny- 
den, dat zy met hunnen fnuit in de aaide wroeten, liet wild zwyn, welks fnuit 
kno-er en fterker is dan die van het tamme varken , graaft dieper; ook graaft het 
bykans altoos in een regte lyn in ’t zelfde lboor, daar het varken hier en daar 
graaft: dewyl het veel vernieling aanregt moet men het van de beteelde landen af- 
houden , en het niet laaten loopen dan in de bofleheu en op landerijen die men 
ruften laat. 
Men noemt in de jagttermen de wilde zwynen , die niet boven de drie jaaren 
oud zyn , heeften van gezeljchap, omdat zy zigtotop dien ouderdom niet van mal- 
kandcren fcheiden, en allen hunne gemeene moeder volgen, zy gaan niet alleen, 
dan als zy fterk genoeg zyn om de wolven niet meer te vreezen ; deze dieren maa- 
ken dan van zelve een foort van troepen, en het is daarvan dat hunne vryheid af- 
hangt : wanneer zy aangevallen worden , wederftaan zy door hun grootgetal , zy hel- 
pen malkander, zy verdedigen zig onderling; de grootften byten ’t fpits af, zy 
zetten zig in een kring, wél geflooten tegen malkanderen, en zyplaatfen de kleinften 
in ’t midden : de huis varkens verdedigen zig ook op dezelfde wyze, en men heeft 
geene honden noodig om hen te bevvaaren; maar dewyl zy onleerzaam en hard 
zyn, zo kan een vaardig en fterk man niet meer dan vyftig bellieren. Inden herfft 
en in den winter leidt men hen in de boflehen, alwaar overvloed van wilde vrug- 
ten is ; des zomers laat men hen in vogtige en moeraffige plaacfen loopen , alwaar 
zy eene menigte van wormen en wortels vinden ; en in de lente jaagt men hen op 
ónbeteelde landen ; men Iaat hen tweemaal’s daags uitgaan, van de maand maart 
af tot in de maand oélober toe ; men Iaat hen ’s morgens, zodra de dauw opgetrokken 
is , tot tien uuren ; des agtermiddags van twee uuren tot ^s avonds , weiden ; des win- 
ters leidt men hen maar eenmaal daags, by mooi weder, in ’t veld; de dauw, de 
iiieeuw, en de regen, zyn hun hinderlyk: als’er een on weder, of zelfs een zeer 
overvloedige regen, opkomt, is het vry gemeen hen , den een na den anderen , de 
troep te zien verlaaten, en met vollen ren , en onder een gedimrig gelchreeuw, tot 
voor de deur van hun hok te zien loopen ; de jongden fchreeuwen^het hardft, en 
het niceft; dit fchreeuwen is verfchillende van hun gewoon geknor; het is een 
gefchreeuw van fmert, gelyk aan de eerfte fchreeuwen , diezy voortbrengen, wan- 
neer men hen bindt om hen te keelen : het mannetje fchreeuwt minder dan het wyf- 
je ; het gebeurt zelden dat men het wild zwyn hoort fchreeuwen, ten zy het vegt 
en door een ander gekwetft wordt ; de wilde zog fchreeuwt meer, en wanneer zy 
fchielyk verraft en verfchrikt worden , blaazen zy met zo veel geweld , dat men 
hen op een grooten afiland hoort. 
Schoon deze dieren zeer gulzig zyn , tallen zy de andere dieren niet aan , noch 
verfiinden dezelve , gelyk de wolven : zy eeten egter zomtyds bedorven vleefch ; 
men heeft wilde zwynen paardenvleefch zien eeten, en wy hebben in hunne maa- 
gen vel van een jong geitje, en vogel-pooten , gevonden ; maar het is meer nood 
dan natuurlyke trek, die hen tot zulk voedzcl bepaalt: ondertuflehen kan men 
hen niet vryfpiecken dat zy nietgreetig zyn naar bloed en bloedig verfch vleefch, 
dewyl zy hunne eigen jongen eeten , éu zelfs kinderen ia de wieg aanranden : zo* 
