VAN DEN HOND. 
109 
DE HOND O- 
E grootte der geflalte, de fraeiheid der gedaante, de fterkte des lighaams , 
^1 D 1 ^ de beweegingen , alle de uitwendige hoedanigheden , zyn niet het edel* 
fte gedeelte van een bezield wezen; en gdyk wy, in den menfch , den 
geeft boven de geftalte, den moed boven de fterkte , de aandoeningen der 
ziele boven de lighaamelyke fchoonheid, achten, zooordeelen wy icsgelyks, dat 
de inwendige hoedanigheden dat geene zyn , ’t welk zig ’t verhevenft in het dier 
aantoont : het is door deze dat het van een automate , of door konft bevveegend 
beeld, verlchilt, dat het zig boven het groeijend ryk verheft, en dat het tot ons 
nadert; het is het inwendig gevoel, dat zyn wezen veredelt, dat zyne werk- 
tuigen beftiert , dat zyne ledemaaten werkzaam maakt , het verlangen doet ge- 
boren worden, en aan de ftofFe de voortgaande beweeging, den wil, en het lee- 
ven , geeft. 
De volmaaktheid van het dier hangt dan ^ran de volmaaktheid van ’t inwendig 
gevoel af; hoe uitgeftrekter dat gevoel is, hoe meer vermogens, hoe meer be- 
kwaamheden, het heeft, hoe meer lier beftaat, hoe meer betrekkingen tuiïchen het- 
zelve en het Heelal plaats hebben : en wanneer het gevoel fyn, teder, en juift, is, 
wanneer het door de opvoeding nog volmaakterkan worden, zo wordt het uier een 
gefchikt voorwerp om met den menfch in maatfehappy te treeden; het weet zyne 
oogmerken te bevorderen , voor zyne veiligheid te vvaaken , hem te helpen , hem 
te beichermen , hem te vleijen : het weet, door geduurige dienllen, door herhaal- 
de liefkoozingen , zyns raeefters gunft te winnen, zyne genegenheid te veftigen, 
en van zynen tyran zynen befchermer te raaakem 
De hond heeft, behalven de fchoonheid zyner gedaante , behalven zyne keven- 
digheid, zyne fterkte, zyne lugtigheid, daarenboven alle de inwendige hoeda- 
nigheden, die hem de achting van den menfch verwerven kunnen. Eene driftige, 
opftuivende, zelfs woefteen bloeddorftige , geaartheid maakt den wilden hond ge- 
ducht voor alle dieren, en maakt in den huishond plaats voordezagtfte gevoelens, 
voor het vermaak van zig te verbinden, voor het verlangen van te behaagen; hy 
komt zyne moedigheid , zyne fterkte, zyne bekw'aamheden , kruipende voor de 
voeten van zyn raeefisr nederleggen ; hy wagt zyne orders om da;ir gebruik van te 
luaaken; hy pleegt hem raad , hy ondervraagt hem, hy fraeekt hem; een oog- 
wenk is genoeg , hy verftaat de tekens van zynen wil ; zonder dat hy , gelyk de 
menfch, het voordeel heeft van te denken, zonder dat hy door beredeneerd over- 
leg wordt beftierd, heeft hy alle de warmte van ’c gevoel; hy heeft boven hem 
nog de getrouwheid en de flandvafligheid in zyne genegenheden; geene zugt, 
geen belang, geene begeerte tot wraak, geene andere vrees, in één woord, dan 
C*) De Hond wordt in ’tHebreeuwreh genaamd Ks!eb , in ’t Chaldeeuwfch Kalha , in ’t Griekfch 
Knat, in ’c PerfiaanfchiSa^ , in ’tLatyn Cam'j, in ’t Italiaanfch Cane, in ’t Spaanfeh Ferro, in ’C 
in ’tlioogdijitfch/fwii, in ’tEngelfchöa^, ia ’t Sweedfeb , in ’tllliiifch 
^ 3 
