l6 DENATUURL Y K E HISTORIE, 
lyks het gewei laater af dan de andere herten ; dus loopt alles famen om ons ta 
toonen, dat dit hoofdfietaad , even als het zaadvogt , maar eene overtolligheid is, 
die zig zigtbaar vertoont, en ontftaat uit voedzel-deelen, welke niet geheellyk 
gebruikt kunnen worden tot de ontzwagteling , de gtoeijing, en het onderhoud, 
des lighaams van het dier. 
De Ichaarsheid van voedzel vertraagt derhalven den groei van de hoorns der 
herten , en vermindert derzelver omtrek in lengte eh dikte zeer veel ; miflchieti 
zou het zelfs niet onmogelyk zyn door-eene zeer ftrenge vermindering van het 
gevvoone voedzel, dit voortbrengzel geheel te beletten, zonder tot het fnyden toe* 
vlugt te neeraen-^ het geen zeker gaat, is, dat de gefneeden herten minder eeten 
dan andere, cn dit is de reden, dat in deze foort, zo wel als in die der damher- 
ten, rcebolvken, en elanden, de wyljes gcene hoornen hebben, omdat zy minder 
peten dan de mannetjes, cn omdat, zo ’er al een overvloed van voedzel plaats 
hadt om dezelve voort te brengen, zy juift bezwangerd worden in den tyd, wan- 
neer dat overmaatig voedzel zig uitwendig zoude kunnen vertoonen; en dewyl de 
overmaat van het voedzel dan gebruikt wordt oni de vrugt te voeden, en vervol- 
gens om het kalf, ofgeworpen jong , te zoogen , zo is ’er nooit iets overtolligs : 
de uitzondering, welke men hier zou kunnen inbrengen van het wyfje des ren- 
diers, ’t welk zo wel als het mannetje met hoornen voorzien is, hrêkt meer tot 
begunftiging dan tot wederlegging van mync verklaaring; want van alle ge- 
hoornde dieren heeft het rendier (yj, naarniaate van zyne grootte, de grootfte, 
breedile, en raeeft getakte, hoornen, die zig voor-en agter-waards uitftrekken, 
dikwils ter lengte van hun gehecle lighaam ; het wordt ook vetter en fyner wild- 
braad dan alle ander, en 'daarenboven zyn de hoorns der wyfjes zeer klein in 
vergelyking van die der mannetjes : dit voorbeeld bewyfl derhalven alleen, dat, 
wanneer de overtolligheid zo groot is, dat dezelve ten tyde der dragt door den 
groei der vrugt niet uitgeput wordt, dezelve zig uitwendig openbaart, en in ’c 
wyfje zo wel als in ’t raaoneije hoorns voerrbrengt, die inderdaad wel van de- 
zelfde natuur, maar die in het wyfje veel kleiner, zyn, omdar deze overtolligheid 
van voedzel, die de hoornen doet groeijen,by haar in eene mindere hoeveelheid 
dan by de mannetjes plaats heeft. 
Hetgeen ik hier zeg van het voedzel, moet niet verllaan worden van de mas- 
Cl noch van den hoop der fpyzen , maar alleen van de hoeveelheid der werktutge- 
lyke voedende deeien , in de fpyzen begreepen ; dit is de eenige leevendigraaa- 
kende en voortbrengende fiof, het overige is flegts een dood overblyfzel, ’t 
welk minder of meer overvloedig zyn kan zonder eenige verandering in het dier 
te weeg te brengen : en nademaal de lichens , welke het gewoon voedzel des 
rendiers nitmaaken , een meerder voedzel verfchaflen , dan de bladeren , de bad: 
vanboomen, de jonge fcheuten , en het gras dat de herten eeten, zo is’ het niet 
te 
(y) Le Ranglsr, la mme, het rendier gelykt aan 't hert, heefc zyne kroon veel groo- 
ter cn meer getakt; hec draagt wel tagtig takken aan zyne hoornen, zomtyds bedek: zyne 
kroon zyn gantfche lyf; het heeft veel racer vet, clan een hert in zyn belle fdzotn heeft. 
SL.e zyne Hillorie in bet XII en XV Deel van dit Werk, en taCksJJ'e du rot Ibxhus, utpri- 
mu é ia fuite di la Feiteris de du Fouiikux, Rouen löjC. pag. 97. 
