104 
DE NATUURLYKE HISTORIE, 
DE HAAS * 
talrykfle dieren zyn geenzins de niittigfle; niets is zelfs fchadelyker, 
^1 D p dan diC menigte van rotten, veldmuizen, Ipringhaanen , rupfen , en zo 
vecle andere inlekten, van welken de Natuur de fterke vermenigvuldi- 
ging veel eer fchynt te gedoogen en toe te laaten, dan te beveelen : maar 
da haazcn en konynen zyn te gelyk talryk en nuttig voor het menfchdora : de 
liaazen vindt men overal en zeer menigvuldig onder allerleije Ingtttreeken ; de 
konynen, icitoon ocrfpronkelyk aan eenigc landdreeken eigen , vermenigvuldigen 
zo verbaazend op alle plaatièn, werwaards men hen gevoerd heeft, dat het bykans 
onmogelyk is ben nit te roeijen , en het veel moeite koft het getal te verminderen, 
wanneer het te groot of tot ov^erlad geworden is. 
Wanneer \vy ’t oog vefligen op die onbepaalde vrugtbaarheid aan elke foort 
vergund, op de ontelbaare voortbrengzeis, die ’er waarlchynlyk uit ftaan voort te 
lamen, op de fchielyke en verbaazende vermenigvuldiging van zekere dieren, 
die eensklaps , als ’t ware , uitbotten , onmiddelyk voortteclen , en by millioenen 
aankomen om de velden te verwoeden, ftaan wy verfteld, dat zy de Natuur niet 
verdelgen; wy vreezen, dat hun getal alles zal vernielen, en denken, datzy, 
na allen voorraad vcrllonden te hebben , zelve zullen omkoraen. 
Men ziet inderdaad met ontfteltenis die dikke wolken , die ontelbaare heirlegers 
van gevleugelde infekten, die uitgehorgerd en greetig naar alles wat hen voor- 
komt , den gebeden aardkloot fchyncn te dreigen , in de vmgtbaare vLkten van 
Egypte, Polen, ofindiën nederftryken, en in een oogenblik den arbeid en de 
hoop van een geheel volk verydelen , fpaarencte noch graanen, noch vrugten, noch 
gras, noch wortelen , noch bladeren , öntblootende het aardryk van haare groente, 
en verkeeren het lagchend gelaat dervrugtbaarftelandftreeken, in eene droeve dorre 
wildernis. Men ziet de rotten in ontelbaaren getale uit de gebergten in ’t Noor- 
den te voorfchyn komen, zy ftorten zig ais een zondvloed, of liever als eene 
overftrooming van leevende Ichepzelen in de vlakten , verlpreiden zig door de Zuid- 
lyker geweften , en na al het groen in hunnen doortogt afgeknaagd te hebben, 
beftnetten zy de aarde en lugt met den ftank hunner doode lighaaraen. Duizenden 
millioenen van mieren komen in ’t Zuiden eensklaps uit de wild ernilïèn voort, die als 
een ftroom, uit eene onuitputbaare welontfpringende,in gedrongen kolommen aan- 
ko- 
♦ De haas heet in ’t Griekfch AaySt’, in ’t Latyn Lepui, quafi Ltvipes; in ’t Italiaanfch 
Lepre-, in ’t Spaanfeh Liebre; in ’t Portugeefch Lebre; in 'cFranfch Liévre; in ’t Hoogduitfeh 
Hafe; in ’t Engcifch Hare-, in ’t Zweed fc h in ’t Poolfch Sajonz-, in ’t Sclavonifch Saiz‘, 
in ’tRuflIfch Zaitza-, in ’t Arabifch Ernab, Harneb, Arnepb, in ’t ïurfch Taufan-, in ’t Per- 
fiaanfeh Kargos; in Braiiliëu Thabati; in Noord-Amerika 
Leptis Ray S-jnopf. Jnimal. quadr. pag. 204. 
hepus cauda abrupta pupillis atris ; Linn^iis. 
Lepus vulgaris, cinereus, cujus venatio ar.imum exMkrat, Klei» Quadr. Hijl. Nat. pag. 51. 
