VAN DE NATÜUP^. DER DIEREN. 
S 
t deel, ’t welk geduurende den fiaap in werking is , is het ook geduurende hetwaa- 
ken ; dat deel is derhalven van eene volftrekte noodzaaklykheid , dewyl het diec 
op gecnerhande wyze zonder 'het zelve kan beftaan^ dat deel is onafhankelyk 
van het ander, naardien het alleen werkt; het ander daarentegen hangt van dit af, 
naardien het zyne werking alleen niet kan oeflèncn ; het een is het wezendlyk , 
het grond -deel van de dierlyke huishouding, dewyl het zelve geduurig en onaf* 
gcbrooken werkt ; het ander is een minder wezendlyk deel naardien het geeneoef- 
fening heeft dan by tuffchenpoozen en op eene beurtwiflelende wyze. 
Die eerfte verdeeling van de dierlyke huishouding komt my natuurlyk , alge- 
meen , en wél gegrond voor; het dier, dat flaapt of in ruft is, is een minder inge- 
wikkeld werktuig, en ’c welk zig gemaklyker laat belchouwen, d;m het dier dat 
waakt of in beweeging is. Dit verfchil is wezendlyk en het is geene enkele veran- 
dering van ftaat, gelykin een onbezield lighaani,’’t wdk even eens en onver* 
fchillig in ruft en in beweeging kan zyii; want een onbezield ligbaani, ’t welk in 
den eenen of anderen dezer ftaatenis,zal fteeds in dien ftaat blyven, ten zy vreem- 
de kragten of wcderllanden liet zelve dwingen om dien te verïaaten. Maar het is 
doorzyn eigen kragten dat het dier van ftaat verandert; het gaat natuurlyk en 
zonder dwang van de werking tot de ruft, en van de ruft tot de werking, over. Het 
oogenblik van het ontwaaken komt even iiooizaaklyk weder als dat van te flaa- 
pen , en heiden komen zy onafhankelyk van vreemde oorzaaken , naardien het 
dier niet dan een zekeren tyd in den éénen of anderen ftaat kan voliiarden , en de on- 
afgebrooken voortdnurin'g van het waaken of van den flaap, van de werking of de 
ruft , eveneens de voonduuring der dierlyke , of leevens - beweeging af breeken 
zoude. 
Wy kunnen dan, in de dierlyke huishouding twee deelen on derfcheiden , waar- 
van het eerfte geduurig, en zonder afbrecking' werkt , en waarvan het tweede zyne 
werking niet dan by tuflehenpoozingen oeffent, De werking van het hart en van de 
lonoen'in het dier, dat ademt; de werking van het hart in de vrngt, fchynendat 
etrlle gedeelte van dc dierlyke huishouding te zyn ; de werking der zintuigen , en 
de beweeging des lighaams en der ledemaaten , 'fchynen het tweede gedcelie uit 
te.maaken. 
Bya-dien wy ons dan wezens verbeelden , aan welken de Natuur niet dan dat 
eerfte gedeelte der dierlyke huishouding vergund hadt, zouden die wezens, die 
noodwendig van zintuigen ea beweeging beroofd zouden zyn, desniettegenftaande 
li cvende bezielde wezens zyn , die nergens in verfchillen zouden van dieren dia 
fiaaptn ; eene oefter, eene dierplant, die noch merkbaare uitwendige beweeging, 
noch uitwendige zintuigen, fchyut te hebben , is een wezen , gemaakt om altoos te 
flaapen; een gewas is in dien zin niets dan een wezen dat ftaapr; en in ’t alge- 
meen zoudpn de verrigtingen van alle bewerktuigde wezens, die noch beweeging, 
noch zintuigen, hadden, vergeleeken kunnen worden by de lighaarus-werk?n<ien 
van een dier, ’t welk uit zyne nanmr altoos flaapen moef'f. 
In het dier is de ftaat van flaap niet een toevallige ftaat, door meerdere of 
mindere oeffeniug yan zyne lighaaras-werkingen , geduurende het waaken, veroor- 
zaakt; die ftaat is integendeel eene wezendlyke manier van beftaan en die ten 
grondflag der dierlyke huishouding dient. Het is raèt den flaap, da’t ons beftaan 
begint, de vriigt flaapt byna geduurig, en het kind flaapt veelmeer dan het waakt. 
A 2 
