D E N A T U U R L Y K E H I S T O R I E;. 
eerfte, het is ’er van afgezonderd en onderfcheiden ; terwyl, in het oog, het : 
eeift en het laatft indrukzel aan raalkanderen Ichynen te raaken , of in malkande- 
ren te loopen, en het is te dezer oorzaake, dat eene opvolging van kleuren, die 
malkanderen zo fchielyk volgden als de geluiden , zig noodwendig zou moeten 
verwarren, en ons op, geene verfchillende wyzen aandoen, gelyk eene opvolging 
•van geluiden doet. 
Wy kunnen dan met vry veel grond vermoeden, dat de fchuddingen in het in- 
wendig .zintuig veel langer kunnen duuren, dan zy in de uireriyke zinnen duuren, 
nadeinaal in zommigen dezer zinnen zelve de Ichudding langer duurt dan in ande- 
ren, gelyk wy zien in het oog, wiens IchudJingen langer aanhouden dan die van 
het oor. Het is te dezer oorzaake, dat de indrtikzels, welken dit zintuig aan het 
inwendig zintuig overzende , fterker zyn, dan de iiidrukzels door het oor overge- 
zonden , en dat wy ons de dingen , welken wy gezien hebben , veel leevendiger 
vertoonen, dan die welken wy Qeges gehoord hebben. Hetfchynt zelfs, dat van 
alle de zintuigen het oog dat is, welks fchuddingen langft aanhouden en ’t welk, 
bygevolg, dellerldle iiidrukzels moet maaken , fchoon zy de ligtfte fchynenjwant 
dit werktuig blykt, uit zyne natuur, meer gemeenlchnp dan eenig ander met het 
inwendig zintuig te hebben. Men kan die toonen door de menigte van zenuwen, 
die op betoog uitloopen, het zelve ontvangt alleen byna zo veel als het gehoor, 
de reuk, en de fmaak te faamen. 
Het oog kan dan belchouwd worden als eene voortzetting van het inwendig 
zintuig; het IS, gelyk wy inliet artikel , der zintuigen gezegd hebben, niet dan 
eene groote verfpreidende zenuw, eene verlenging van het werktuig, waarin het 
inwendig zintuig van het dier huisvell. Het is derhalven niet te verwonderen , dat 
her, meer dan eenig ander zintuig, aan de natuur van dat inwendig zintuig nadert. 
Inderdaad zyne fchuddingen zyn niet llegts dmirzaamer, gelyk als in het inwen- 
dig zintuig, maar het heelt ook eigenlchappen, boven die der andere zintuigen 
nitlleekende, en die eigenfehappen zyn gelyk aan die van het inwendig zintuig. 
. Het oog geeft de inwendige ioJrukzeis naar buiten weder, het drukt het vcrlan- 
gen uit, ’t welk het aangenaam voorwerp, waar door het getroffen is, heeft doen 
geboren worden; het is, even als het inwendig zintuig, een werkzaarae zin, al- 
le andere zintuigen daarentegen zyn byna louter lydelyk, het zyn enkele werktui- 
gen, gemaakt om de uitwendige indrtikzels te omvangen, maar onbekwaam om 
dezelve re behouden, en nog meer om hen naar buiten te rug te kaatfen. riet oog 
fluit dezelve te rug, omdat het hen behoudt, en het behoudt hen, omdat de 
fchuddingen, daar het van aangedaan wordt, duurzaamer zyn, terwyl die der 
andere zintuigen bykans op het zelfde oogenbiik geboren worden cn eindio-en. 
Wanneer men egter eenig zintuig, welk het wezen moge, zeer fterk en "zeer 
lang fchudc, blyft de fchudding duuren en houdt langen tyd na de werking van het 
ukerlyk voorwerp aan. Als het oog door een al te flerk licht getroffen w >rdt, of 
alshetzigalte lang op een voorwerp vefligt, zo krygt het, indien de klnir van 
dat voorwerp fcliittcrend is, zulk een diepen en duurzaanien indruk, dat het ver- 
volgens het bei 1 1 van dat voorwerp op alle andere voorwerpen brengt. Zomen 
een oogenbiik dezon befchouwc, zal men verfebeiden minuuten, en zomtyds ver- 
tchd.ien iiuren, ja zelfs dagen, het beeld van de zonnefchyf op alle andere voor- 
werpen zien. Als liet oor eenige iiuren agter malkaiideren door de zelfde muziek , 
