,14 
DE NA T'ü U R L'Y K E HISTORIE, 
Zo het getal der Jbeelden , gefchikt om eetlufl; te verwekken , dat der beelden, die 
afkeer baaren, te boven gaat, zal het dier noodzaaklyk bepaald worden , om dien 
trek te voldoen. En zo het getal of Je kragt der beelden van eetluft gelyk zyn aan 
het getal of aan de kragt der beelden. van afkeer, zal het dier niet bepaald wor- 
den, het zal tulTchen die tweegelyke laagten in evenwigt blyven, het zal geene 
beweeging maaken , noch om te verkrygen , noch om te verrayden. 
Ik zeg , dat dit werktuigelyk zal gelchieJen , en zonder dat het geheugen daar 
, eemg deel in hebbe; wam gelyk het dier terzelfder tyd alle de beelden ziet, zo 
werken zy bygevolg allen terzelfder tyd; die, welke betrekking hebben tot den 
eecluU, vereenigen zig en verzetten zig tegen die, welke betrekkelyk zyn tot den 
alweer, en het is door hetoverwigt, of de overmagt, van het getal en de kragt 
der eenen of der anderen, dat het dier, in deze onderftelling, noodzaaklyk be- 
paald zou worden , om op zulk of zulk eene vvyze te werken. 
Dit doet ons zien, dat het inwendig zintuig in het dier van de uitwendige 
zintuigen met verfchilt dan door die eigenlchap , welke het inwendig zintuig he& 
vp de fclmddingen , de indrulczels, welke het , ontvangen heeft ,°te behouden: 
die eigenlchap alleen is genoeg om alle de werkingen der dieren te verltlaaren , en 
ons een ig denkbeeld tegeeven, van bet geen in hun binncnlle omgaat; zy kan ook 
dienen om reden te geeven van hei wezendi yk en oneindig verlchil , ’t welk tus- 
fchen ons en de dieren noodwendig moet plaats hebben , en ons terzelftiiT rvd 
te doen bemerken, wat wy met hun gemeen hebben. ’ ^ * 
De dieren hebben uitmuntende zintuigen, zy hebben die egter in het algemeen 
ZO goed luct tils dc ruciifch, en men moet Hnnmerkeii ^ dat de trappen van voor- 
treffelykheid in de zintuigen in het dier oene andere orde volgen dan in denmenfeh 
Het zintu’g, het v/elk de ineette betrekking heeft met de gedagte en met de ken- 
nis, is het gevoel. Demenfch, gelyk wyin liet IILDeel, in onze Verhandeling van 
de zintuigen, beweczen hebben, heeft dit zintuig volmaakter dan de dieren. L)e 
reuk is het zintuig, darde nieefte betrekking heeft tot het inllinkt, tot de trek- 
het dier heeft dit zintuig oneindig beter dan de menlch; ook moet de menfeh meer 
kennen dan trek hebben, en het dier moet meer door trek dan kennis werken. In 
den menfeh is heteerfte der zintuigen, ten opzigte van de vonrtreffdykheid het 
gevoel , en de reuk is het laatftc; in het dier is de reuk het eerll der zintniffen en 
het gevoel is het laatft: dit veifchil is betreklyk tot de natuur van de eene’ en* de 
andere. Het zintuig des gezigts kan geene zekerheid hebben, en kan niet tot de 
kennis dienen, dan door behulp van het zintuig des gevoels; dus is het zintuig 
des gezigts ook onvolmaakter, of liever het ve;ktygt mindere volmaaktheid in het 
dier dan in den menlch. Het oor, fchoon miffehien zo wél gemaakt in het dier als 
in den mmfch, is voor het zelve egter veel minder nuttig by gebrek van te kun- 
nen Ipreeken, het welk in den menlch met her gehoor verbonden is en daar van 
afliangt, en als een werktuig van genieenfchap befclioiiwd moet worden; een werk- 
tuig t het zintuig des gehoors werkzaam maakt, terwyl het zelve in het 
dier een bykans geheel lydelyk zintuig is. De menfeh heeft dan het gevoel, het 
oog, en het oor volmaakter, en den reuk onvolmaakter dan het dier; en gelyk de 
imaak cwn inwendige reuk is, en tot den trek, of ingeeving, nog meer behoort dan 
eenig der andere zintuigen, zo mag men denken, dat het dier dit ziniuig ook zeke- 
rer, miffchien ook kiclcher, heeft dan de menfeh: men zou dit kunnen toonen 
