iS 
DE NATUURLYKE HISTORIE, 
dat geen, het welk denzelven zoude kunnen voldoen, niet fchynt te durven aanraa*^ 
ken, en daar inderdaad ook niet aanraakt, maar, uarzelfder tyd, veele beweegin- 
gen doet om het van de hand zyns raeeliers te verkrygen. Schynt dit dier gee.ie 
denkbeelden famen te voegen? ichynt het niet te verlangen en te vreezen, met 
één woord, Ichynt het niet op dezelfde wyze te redeneeren als een metjich, die, 
zig van eeas anders goed willende ineelter maaken, en daar toe zelfs in de ftetkile 
bekooring zynde, des niettemir! van deze daad, door de vreeze voor ftraf, wordt 
tc rug gehouden ? Zie daar de gewoon- uitlegging van het gedrag des diets. Ge- 
lyk de zaak op deze wyze in ons omgaat, zo is het natuurlyk zig te verbeelden, 
en zo verbeeldt men zig inderdaad, dat zy eveneens in het dier omgaat; de over- 
eenkomft , zegt men , is wél gegrond , naardien de geleeding en het maakzel der 
zintuigen, zo wel uitwendig als inwendig, in het dier en in den menich gelyk zyn ; 
behoorde men egterniet te" zien, dat ’ér, om deze overeenkomft inderdaad wél 
gegrond te maaken, iets meer vereifcht wierdc? dat betten rainften noodig ware, 
dat niets derzelver valsheid toonen koude? behoorde men niet te zien, dat men in. 
deze verklaring noodwendig onderfldt, dat de dieren zekerlyk alles moeten kun- 
nen doen, en in zomraige gelegenheden werkelyk doen, wat wy zelve doen? 
het tegendeel iiu is duidelyk bevveezen; zy vinden niets uit, zy voimaalcen niets,, 
zy maaken, bygevolg, nergens opmerkingen over, zy verrigten fteeds dezelfde 
dingen, en altoos op dezelfde wyze: wy kunnen dan van- de kragt dezer over- 
eenkomfl: veel affteeken, wy mogen zelfs aan liaare wezendlykheid twyftélen, en 
wy moeten zoeken, of het niet door een ander beginzel is, van het onze ver- 
fcinllende, dat zy geleid worden, en of hunne zintuigen niet genoeg zyn om. 
hunne werkingen voort te brengen , zonder dat men hun daarom eene kennis van 
opmerking behoeve toe te ftaan. 
Alles , wat tot hunnen lufl: betreklyk is, fchudt hun inwendig zintuig zeer lee- 
vendig, en de hond zoude zig op het oogenblik op het voorwerp van dien lufl, of 
dien trek , werpen , zo datzelfde inwendig zintuig de vorige indrukzels van 
fmart, daar deze daad medé vergezeld is gegaan, nietbehieldt; de uitwendige in- 
drukzels hebben het dier gewyzigd, hebben het tot een onderfcheiden wezen gemaakt 
van hetgeen het te vooren was; die prooy, die men hem vertoont, wordt niet 
enkclyk aan een hond, maar aan een geklopten hond, aangebooden; ea gelyk hy. 
telkenmaate, als hy zig aan die beweeging van trek overgaif, geklopt is geworden, 
zo vernieuwen de fchuddingen van finart zig ter zelfder tyd als die van den trek 
zig doen voelen, omdat die twee fchuddingen altoos te famen voorgevallen zyn. 
Gelyk dan het dier door twee firydige fchuddingen, die malkanderen verdefTen " 
aangedreeven wiérdt, zo blyft het in evenwigt tuflehen die twee gelyke krakten 
en dewyl de bepaalende oorzaak van zyue beweeging door eene andere wordt op- 
gewoogen, zo zal het zig niet beweegen om het voorwerp van zyn trek te be- 
reiken. Maar nademaal de fghnddingen van trek en afkeer, of zo men wil, van 
vermaak cn finart , lleeds in eene ftrydigheid, die beider uitwerkzels vernietigt,, 
blyven bellaap, zo wordt kr terzelfder tyd, in de harfenen van het dier, eene 
derde fchudding verwekt , die de twee eerlle dikvvils vergezeid heeft ; dit is de 
fchudding, veroorzaakt door de hand zyns raeefters, van welke het dat flnk,’t 
welk het voorwerp van zyfien hill is, dikwils ontvangen heeft; en gelyk die derde 
fchutlding door niets tegenflrydigs wordt opgewoogèn, wordt zy de bepaalende 
