40 
-DE N A T U U R L Y K E H I S T O R I E -,’ 
Is ’eriets te vergelyken by de verknogtheid des honds aan den perfoon zyns 
jiieefters? men heeft honden zien llerven op het graf, ’t welk denzelven bevatte- 
de! En, zonder dat, wy die zeldzaame en ver^vonderlyke gevallen, zonder dat 
wy de helden van eenige foort van dieren, behoeven aan te haaien, welk eene ge- 
trouwheid in ’t verzeilen, welk eene ftandvafHgheid in ’t volgen, welke oplet- 
tendheid in ’t verdedigen, van zyn meefter! welk eene yver om zyne liefkoozingen 
te verwerven! welk eene gewilligheid om hem te gehoorzaamen ! welk een ge- 
duld om zyiie kwaade luimen te verdraagen, en om zig aan zyne, dikwils on- 
regtvaardige, ftraffen te onderwerpen ! welk eene zagtheid, en welk eene verne- 
dering om zyne.goede gunllen weêrte winnen! wat al beweegingen, wat alonge- 
.rnilheden, welk een verdriet terwyl hy afweezig is ! welk eene Weugd, zodra hy 
hem wedervindt ! Moet men in alle deze trekken niet eene waare vriendfdiap ont- 
dekken ? vertoont dezelve zig ontier ons wel met zo lierke, zo ontwyffcibaare 
.tekenen ! 
biet is met deze vriendfdiap gelegen even als met die van .eene vrouw voor 
Ihsar kanarievogeltje, van een kind voor zyn fpeeltuig, enz; beide die vriend- 
Xchappen zyn even weinig overdagt of beredeneerd , beide zyn zy niet dan een 
Elind gevoel; die van het dier is alleenlyk nauiurlyker, naardien dezelve op de be- 
Jioefte gegrond is, terwyl de andere niet dan eene finaakelooze tydkoiting bedoelt 
(laar de ziel geen deel in heeft. Die kinderagtige bezigheden of tydkortingen wor- 
den niet dan door ledigheid en werkeloosheid voortgezec, en hebben geene kra<rt 
dan omdat de harlènen ydel zyn van wezendlyke gevoelens; in één woord de 
fmaak voor poppen, dedienll van afgoden, en de verknogtheid mm onbezielde 
dingen geeft zekerlyk den hoogften trap van domheid te kennen. Hoe veelefchep- 
pers van a%oden en poppen zyn ’er ondertulTchen in de wereld! hoe veele lieden 
'aanbidden het leem, datzy gekneed hebben! hoe veele anderen zyn verliefd op 
de klay, welke zy omgeworpen hebben. 
Het is ’er derhalven verre af, dat alle de verknogtheden aan de ziel zyn toe te 
fchryven, en dat het vermogen, of de eigenfehap, om zig aan een voorwerp te 
verbinden , om verknogtheid te hebben , het vermogen van denken en opmerken 
noodwendig onderftelien zonde , dewyl onze meelle verknogtheden geboren worden 
op dien tyd als men minft denkt en opmerkt, endaczvzig'juift by gebrek van den- 
ken en opmerken verfterken, en tot heblykheden overgaan; dewyl het daarenbo- 
ven genoeg is , dat eenige zaak onze zinnen ftreelt, om ons dezelve te doen be- 
minnen , en eindelyk dewyl men zig üegts dikwils en lang met een voorwerp be- 
hoeft bezig te houden , om ’er een afgod van te maaken. 
Maar de vriendfehap ondcrdelt dat vermogen van opmerken; zy is van alle 
verknogtheden die, welke den racnfchregt waardig is, zy is de eenige, die hem 
niet verlaagt: de vriendfehap vloeit niet dan uit de rede; de indruk der zinnen 
doet daar niets toe, het is de ziel van onzen vriend, die wy beminnen, cn om ee- 
ne ziel te beminnen moet men ’cr eene hebben, men moet ’er gebruik van gemaakt, 
men moet dezelve gekend, vergeleekcn, en bevonden hebben, dat zy, om zo te 
fpreeken van dezelfde hoogte, dat zy gelyk, is met die vaneen ancicr; de vriend- 
Icbap onderflelr dan niet alleen het beginzel van kennis, maar ook de vverkelyke 
en beredeneerde oelFening van dii beginzel. 
Dus behoort de vriedlchap.niet dan tot den meufeh en de verknogtheid kan tot 
de 
