VAN DE NATUUR DER DIEREN. 41 
de dieren behooren; het enkel inwendig gevoel is genoeg om zig te hegten aan lie- 
den , welken zy dikwils zien, aan zulken, die hen oppallen , die hen voeden , enz,- 
het enkel inwendig gevoel is hun ook genoeg om zig te hegten aan voorwerpen, 
waar mede zy verpligc zyn zig bezig te houden. De vcrknogtheid , of gehegtheid, 
der moeders voor haare jonge kinderen ,komt daar van alleenlyk , omdat zy zig zo 
hn'T en zo geduurig, bezig gehouden hebben met hen te dtaagen, tebaaren, te be- 
zorgen, te zoogen, en te voeden j en zo de vaders of mannetjes in het geflagt 
der vogelen eenige vcrknogtheid voor hunne jongen fchynen tc hebben , zo zy 
daar, even als de moeders, zorg voor fchynen te draagen, het is, omdat zy'zig, 
zo wel als deze, met het maaken van ’t neft bezig gehouden, het is omdat zy het 
bewoond, het is omdat zy zig daar vermaakt hebben met hunne wyfjes, welker,^ 
hitte nog langen tyd, nadat zy bevrugt zyn, blyfc aanhouden; daar in de au ere 
foorten van dieren, waar onder de tyd der verliefdheid zeer kort 
zodra die tyd is verflreeken , niets de mannetjes langer aan de wyfjes \ermnu, 
waar onder'geen nettte maaken, geen geraeenfchappelyke arbeid te verrijkten, is, 
waaronder, met één woord, de vaders op geene andere wyzc vaders zyn, dail 
aelvkmenhet te Spana was, dat is te zeggen , een nagellagt voortbrengen , zonder 
dat zy zig daar nader mede hebben te bemoeijen, geene zorg voor hunae nakoms- 
lingen befpeurd wordt. . t, i . 
De trotsheid en de heerfchziigt der dieren zyn verbonden met hunnen natuurlyken 
moed, dat is te zeggen met het inwendig gevoel, ’t welk zy hebben van hunne 
kra'Tt, van hunne behendigheid, enz. De gcooten befchouweii de kleinen met ver- 
ontwaardiging, en fchynen hunne hoonende Iloutheid te verachten; men vermeer- 
dert zelfs door de opvoeding die koelheid, die bezadigheid in den moed; tnen 
vermeerdert, aan den anderen kant, ook hunne drift, men geeft hun eenemider- 
wyzingdoor het voorbeeld, want zy zyn voor alles vatbaar en bekwaam, bchal- 
ven voor rede; in het algemeen kunnen de dieren leeren duizendmaal te doen 
het geen zy eens hebben gedaan, agter volgend te doen het geen zy niet dan by 
tuflehenpoozen deeden, langen tyd te doen het geenzy niet dan voor een oo*. 
genblik deeden , gewillig te doen het geen zy eerft niet dan met geweld u^sden , 
zig eene heblykheid te maaken van ’t geen zy eens by toéval gedaan heoben, 
zelve te doen het geen zy anderen zien doen. De navolging is het verwonder- 
ivkft uitwerkzel van allen, die het dierlyk werktuig voortbrengt; het is daardefyn- 
fte en uitgeftrektae dryfveer van, het is dar, waar door het denken raseft wordt 
nageboocll; en fchoon de oorzaak der navolging in de dieren louter Iloifelyk is, 
het is door haare voortbrengzelen egter, dat zy ons nog meer verwondering baa- 
rcn. De menfehen hebben zig nooit meer over de anpen verwonderd, dan wan- 
neer zy hen de menfchelyke bedryven zagen navolgen ; het is mderdaad iiiet ge- 
inaklyk omzommigc kopyen van zommige origineelen te onderfcheiden; daar zyn 
ook zo weinige lieden , die nauwkeurig" opmerken , hoe gioot een arltand er is 
tulfchen doen en naboorfen , dat de aapen voor het gr.iotile gedeelte van het men- 
fchelvk geflagt verwonderlyke wezens moeten zyn , en die hen derwyze fchyneii 
Je vernederen, dat men het niet zeer vreemd kan vinden, dat men aan den aap, 
die den menlch nabootft, die het uitwendige zyner daaden eveneens als hy ver- 
ly. Dal, 
I 
