t 
42 
DE NATUURLYKE HISTORI 
E. 
ligt, zonder beraad meer geeft beeft toegefchreeven dan aan den menfch die 
gelyk er zo veelen onder ons gevonden worden, niets doet, niets nabootft’ niets 
vcrri^t* ^ 
Ondertuflchen zyn de aapen, ten hoogften, lieden die bekwaamheden hebben 
en die wy voor geeftige lieden neeraen; fchoon zy de konft hebben om ons na te 
bootien, zyn zy daarom niet minder van de natuur der heeften, die allen meer of 
van navolging zyn begaafd. In bykans alle dieren 
IS dit.talent inderdaad tot de loorc alleen bepaald, en ftrekt zig niet verder dan de 
navolging van huns gelyken uk, terwyl de aap, die even weinig van onze foort is 
als wy van de zyne zyn, niet nalaat zo niniige van onze bedryven na te bootfen* 
maar het is omdat hy ons m eenige opzigten gelykt, her is, omdat hy uitwendig 
ten naaften by van het zelfde maakzel is als wy; en deze ruwe overeenkoraft 
noeg om hem in ftaat te ftellen van beweegingcn, en zelfs agtervolcringen van 
weegingcn, te kunnen maaken, die met de onze gelyk zyn, in één woord om him 
bekwaam te maaken om ons ruwelyk, maar tevens in zo verre, na te bootfen dat 
allen, diedezaaken niet dan by het uitwendige beoordeelen , hier, gelyk in meer 
andere dingen , oogmerk, vorftaiid, geeft, vinden, terwyl ’er inderdaad niet dan 
overeenkomlr van figuur, van beweeging, en van organi/atie , plaats heeft 
Het is door de overeenkomilen van beweeging dat de hond de gewoonten 
mcefters aanneemt, het is door de overeenkomften van gcftalte, dat de -nn 
menfchclyke gcbaanlcn nabootft, liet is door de overeenkomften van geleeXf 
dat het kananevogelyeen de goudvink niuziek-wyzen herhaalen , en dat dfpfnt 1’ 
- het mmft twylFelagtig teken van de gedagte, navolgt, namelyk de ‘ 
uitwendig, even veel onderfcheid maakt tuflbhen den manfch en den menfch 
tuflehen den menfch en het beeft ; naardien dezelve by den eenen kennis ver£n ƒ 
en verhevenheid van geeft doet blyken, terwyl zy by anderen niet dan 4rwarS 
van duiftere of geleende denkbeelden, uitdrukr, en in den krankzinnigen, of den 
papegaei den uiterften trap van domheid vertoont, dat is te zeergen de onmoo-e- 
lykheid, waarin zy beiden zyn, om inwendig de gedagte voort te°brengen fcholin 
hun geen der noodige werktuigen ontbreekt om dezelve uitwendig mederedeefcn 
20 zy haar inwendig hadden. ^ 
Het valt gemaklyk nog duidelyker te bewyzen, dat de navolging niets is dan 
cenwerktuigelyk uitwerkzel, een louter lighaamelyk gewrogt, welks\X£ith45 
afhangt van de leevendigheid , waarmede het inwendig ftoffolyk zintifiT in 
driikzels der voorwerpen ontvangt, en van de gemaklykheid om dezelve" m>£n* 
dig te vertoonen door de ^^lyklicid en de buigzaamheid der uitwendige werk iüSn 
die daar toe noodig zyn. Die lieden, welker zintuigen fyn, teder ln ligt m £ 
weegenzyn, en die gehoorzaame, buigzaame, en vaardige, ledemaatenbcbbeh 
zyn, alles voor het ovenge gelyk zynde, de befte akteurs, de befte pantomhnes 
de befte aapen: de kinderen neemen, zonder daar om te denken, de houdingen 
cle gebaarden volgen de manieren, van hun, daar'zy 
meae yerkeeren ; zy zyn ook zeer geneigd om te herhaalen en na te bootfcii. 
meefte jonge lieden, de leevendigfte zel&en de niinft denkende, die niet dan door 
de oogeu deshghaams zien, vatten egter het belagchelyke der geftalten verbaazend 
