44 
DE NATUURLYKE HISTORIE, 
j, hebben waar te neeraan , om dit wcl te bemarkcn , m ar een bijekorf is een Re- 
,, publiek , w aarin yder lid , hoofd voor hoofd , niet werkt dan voor de Maat- 
,, ic happy, alwaaralles beraamd, gefchikt, verdeald, is raat een voomitzigt, met 
,, eene bülykheid, met eene voorzigtigheid , die niet nalaaten kunnen v^wonde- 
„ ring te baaren. Athene hadt geene wyzer wetten , of wierdt niet beter beftierd. 
„ Hoe meer men deze korf met bijen waarneemt, hoe meer wonderen men daarin 
„ ontdekt; een onveranderlyk, en fteeds het zelfde, beginzel van belliering, een 
„ diepe eerbied 'voor de perfoon, die het gezag voert, eene zonderlinge vvaak- 
„ zaamheid voor haareo dienft, de opletrendlie zorgvuldigheid voor haare ver- 
„ maaken, een ftandvaftige lidUe voor het vaderland, een onbegrypelvke zugt 
„ voor den arbeid, eene geduurige aanhouding in hunne bezigheid, daar geen 
„ wedergade van te befpeuren is, de gfoocfte' belangeloosheid »met de grootde 
„ zuinigheid verbonden , de fynlle meetkunde in de fraeifte bouworde overo^e- 
„ bragt, enz”. Daar zoude geen einde aan zyn, zo ik de jaarboeken van de^ze 
Republiek flegts doorloopen , en uit de hiltorie dezer infekten alleen alle de 'trek- 
ken aanhaaien wilde , die de verwondering hunner hiftoriefchryveren verwekt 
hebben. 
De reden is, omdat men, buiten die verrukking, waar toe een geliefd onder- 
werp ons Iteeds vervoert, zig altoos meer verwondert, naarmaaternen meer waar- 
neemt, en minder redeneert. Is ’er inderdaad iets minder verdiend dan die verwon 
dering voor deze vliegen ? Is ’er iets lofler, dan die zedelyke oogmerken welken 
men heur zo gaarne zou toefchryven , dan die liefde voor het algemem belan<r 
welke men 111 haar onderftelt, dan die zonderlinge na tuurlykeingee ving, die vwr 
de verhevenfte meetkunde opkomt, eene ingeeving, welke men haar nieiiwe- 
lings heeft toegeftaan, waardoor de bijen, zonder dat ’er beraad toe noodig is 
hetprobleraa oploflen. „ Op de ftevigfte wyze, die mogelyk is, in den koreften 
„ tyd, die mogelyk is, en met de grootfte zuinigheid , die mogelyk is, te bou- 
„ wen”! wat moet men denken van die buitenfpoorigeloffpraaken, waarin men een 
byzonder verflag van deze diertjes geevende, heeft uitgeweid 2 want eiiideivk ee- 
ne vlieg moet geen meer plaats beOaan in het hoofd van een Natuurkenner dan zv 
in de Natuur zelve beflaat, en die verwonderlyke Republiek zal voor de ooven 
van de rede nooit iets anders zyn dan eene menigte kleine dienjes, di^ geene an- 
dere betrekking met ons hebben dan dat zy ons wafch en honig verfchafftn. 
Het is niet de nieuwsgierigheid, het is niet de waarneeming, welke ik hier 
wraak, het zyn de redeneeringen , het zyn de uitroepingen. Dat men der biien 
verrigtingen nauwkeurig gadeflaa , dat men haare manieren van leevenen werkra 
jiiillbefchouwe, datmen haare huishouding, haai-e voortteeling, haare bevolkins 
haare gedaanteverwiflelingenjZOfgvuIdig befchryve; alle deze voorwerpen kunnen 
den tyd van een Natuurbefchouwer op eene aangenaaine en leerzaarae wyzê bezig 
houden; maar het Is de zedeleer, het is de godgeleerdheid, der infekten, wel- 
ke ik niet kan hooren prediken ; het zyn de wonderen , die de Waarneemers daar 
in brengen en waar over zy vervolgens uitroepingen maaken, als of dezelve daar 
wezendlyk in waren; het zyn deze, welken wy onderzoeken moeten; het is dat 
vernuft, dat vooruitzigt, die kennis zelfs van het toekomende, die men hun met 
zo veele bclieving toellaat, en die men hun egrer gellreDgelyk weigeren moet 
welken ik tot hunne regte waarde zal üagten te brengen. * 
